Jeśli masz już kilkadziesiąt stron, lecz promotor zwraca uwagę na chaos, nie musisz od razu pisać wszystkiego od nowa. Najpierw sprawdź funkcję rozdziałów, wyodrębnij powtórzenia i ustal, jakich fragmentów brakuje. Dopiero potem poprawiaj kolejność akapitów, przejścia i formatowanie.
W poradniku znajdziesz trzy przykładowe układy pracy, sposób oceny planu oraz instrukcję przebudowy istniejącego tekstu. Przykłady są propozycjami edukacyjnymi. Ostateczna struktura pracy licencjackiej, magisterskiej lub inżynierskiej zależy od jej rodzaju, kierunku studiów i obowiązujących wytycznych.
Struktura pracy a plan i spis treści – co warto rozróżnić?
Plan pracy jest roboczą propozycją tego, co zamierzasz napisać. Struktura to rzeczywista organizacja argumentów, analiz i wyników. Spis treści pokazuje tę organizację za pomocą tytułów oraz numerów stron. Powinny się ze sobą zgadzać, ale nie są tym samym.
Możesz wygenerować poprawny spis treści dokumentu, w którym zakończenie nie odpowiada na cel, a ten sam problem omówiono trzy razy. Możesz też mieć sensowny plan, który podczas pisania przestał odpowiadać zawartości rozdziałów. Dlatego kontrola struktury obejmuje treść, a nie tylko nagłówki.
Sprawdź trzy poziomy:
- Cała praca: czy prowadzi od jasno określonego problemu do uzasadnionej odpowiedzi?
- Rozdziały i podrozdziały: czy każdy ma własny zakres i potrzebne miejsce w wywodzie?
- Akapity: czy rozwijają jeden główny wątek i pokazują związek z sąsiednimi fragmentami?
Jeśli dopiero przygotowujesz pierwszą propozycję dla promotora, zacznij od poradnika o planie pracy i przygotowaniu do spotkania. Tutaj skupiamy się na sprawdzeniu i uporządkowaniu całej konstrukcji, również wtedy, gdy część tekstu już powstała.
Od czego zacząć porządkowanie struktury pracy dyplomowej?
Zapisz temat, cel i główne pytanie pracy. Następnie dopisz, na jakim materiale oprzesz odpowiedź. Może to być badanie ankietowe, wywiad, analiza dokumentów, literatura naukowa, dane zastane albo zaprojektowane rozwiązanie poddane ocenie.
Przykład roboczy:
- Temat: korzystanie z konsultacji i ocena ich przydatności przez studentów przygotowujących pracę dyplomową.
- Cel: opisanie sposobów korzystania z konsultacji oraz ocen formułowanych przez badaną grupę.
- Pytania: jak często badani korzystają z konsultacji, co uznają za przydatne i jakie trudności zgłaszają?
- Materiał: odpowiedzi studentów spełniających ustalone kryteria udziału.
- Zakres wniosków: deklaracje zebranej grupy, z uwzględnieniem sposobu jej doboru.
Taki zapis pozwala ocenić przydatność każdego rozdziału. Opis zasad konsultacji i wcześniejszych badań może być potrzebny. Rozbudowana historia szkolnictwa wyższego będzie uzasadniona tylko wtedy, gdy rzeczywiście pomaga wyjaśnić badany problem.
Uważaj na słowa obiecujące więcej, niż pozwala wykazać materiał. Temat „wpływ konsultacji na jakość pracy” wymaga innego uzasadnienia niż opis opinii studentów o konsultacjach. Samo pytanie uczestników, czy pomoc była przydatna, nie dowodzi związku przyczynowego. Zmiana tytułów rozdziałów nie naprawi takiego niedopasowania: trzeba uzgodnić zakres projektu i wnioskowania.
Jakie elementy powinna zawierać praca dyplomowa?
W wielu pracach pojawiają się strona tytułowa, spis treści, wstęp, część główna, zakończenie, bibliografia i załączniki. Nie traktuj jednak tej listy jako jednego obowiązującego szablonu. Streszczenia, słowa kluczowe, wykaz skrótów, spisy ilustracji czy wymagane oświadczenia mogą mieć miejsce określone przez lokalne zasady.
Najważniejsze jest rozpoznanie funkcji poszczególnych elementów:
- Wstęp: przedstawia problem, cel, zakres i sposób realizacji pracy.
- Podstawy teoretyczne lub przegląd literatury: wyjaśniają pojęcia i dotychczasowe ustalenia potrzebne do dalszego wywodu.
- Opis postępowania badawczego lub projektowego: pokazuje, jak dobrano materiał i jak z nim pracowano.
- Część analityczna, wynikowa lub projektowa: zawiera zasadnicze opracowanie autora.
- Dyskusja: interpretuje ustalenia, zestawia je z wcześniejszą wiedzą i przedstawia ograniczenia.
- Zakończenie: odpowiada na cel i pytania w granicach przeprowadzonej analizy.
- Bibliografia i załączniki: pozwalają sprawdzić źródła oraz zapoznać się z materiałem uzupełniającym.
Nie każda funkcja wymaga osobnego rozdziału. Wyniki i dyskusję można rozdzielić albo połączyć, jeżeli odpowiada to przyjętej konwencji. Ważne, by czytelnik rozpoznawał, kiedy przedstawiasz dane, a kiedy je interpretujesz.
Polski artykuł Bożeny Sowińskiej dotyczący koncepcji badań podkreśla znaczenie uporządkowania założeń przed realizacją badania. Dotyczy prac badawczych, dlatego nie przenosimy jego zaleceń automatycznie na każdy typ pracy dyplomowej.
Trzy przykłady struktury pracy: empiryczna, przeglądowa i projektowa
Poniższe układy pokazują różne sposoby organizacji części głównej. Nie określają wymaganej liczby rozdziałów ani stron. Wstęp, zakończenie i elementy formalne należy uzupełnić zgodnie z wytycznymi.
Praca empiryczna z badaniem ankietowym
Przykładowy temat: korzystanie z konsultacji przez studentów przygotowujących pracę dyplomową.
- Rozdział 1. Konsultacje w procesie przygotowania pracy: pojęcia, funkcje konsultacji i wcześniejsze ustalenia związane z problemem.
- Rozdział 2. Metodologia badań własnych: cel, pytania, dobór uczestników, narzędzie, przebieg i plan analizy.
- Rozdział 3. Wyniki badania: charakterystyka zebranej grupy, korzystanie z konsultacji, oceny i zgłaszane trudności.
- Rozdział 4. Dyskusja wyników i ograniczenia: interpretacja, odniesienie do literatury i granice wniosków.
W tym wariancie każdy wynik powinien mieć uzasadnienie w projekcie badania. Nie trzeba jednak poświęcać osobnego podrozdziału każdemu pytaniu ankiety. Lepiej grupować dane według problemów badawczych, jeżeli dzięki temu analiza staje się czytelniejsza.
Praca przeglądowa lub analityczna oparta na literaturze
Przykładowy temat: sposoby organizowania konsultacji dyplomowych przedstawiane w literaturze.
- Rozdział 1. Zakres problemu i pojęcia: wyjaśnienie, jakie formy konsultacji oraz konteksty obejmuje praca.
- Rozdział 2. Dobór i sposób analizy materiałów: gdzie poszukiwano publikacji, jakie przyjęto kryteria i jak porównywano treści.
- Rozdział 3. Porównanie opisywanych rozwiązań: zestawienie ustaleń według wspólnych kategorii.
- Rozdział 4. Synteza i ograniczenia dostępnej wiedzy: podobieństwa, rozbieżności, luki i granice interpretacji.
Nie dodawaj rozdziału „Badania ankietowe”, jeśli nie odpowiada celowi i rodzajowi pracy. Nie nazywaj też zwykłego przeglądu literatury systematycznym tylko dlatego, że zawiera wiele źródeł. Przegląd systematyczny wymaga odpowiednio zaplanowanego postępowania i przejrzystego raportowania. PRISMA pomaga raportować takie przeglądy, lecz nie jest uniwersalnym planem każdej pracy opartej na literaturze.
Praca projektowa lub inżynierska
Przykładowy temat: projekt systemu rezerwacji konsultacji dyplomowych.
- Rozdział 1. Problem użytkowników i analiza istniejących rozwiązań: czego brakuje i jakie ograniczenia ma rozwiązać projekt.
- Rozdział 2. Wymagania i kryteria oceny: co system ma umożliwiać i jak zostanie sprawdzony.
- Rozdział 3. Projekt rozwiązania: architektura, procesy, decyzje projektowe i ich uzasadnienie.
- Rozdział 4. Realizacja oraz weryfikacja: zakres wykonania, testy, wyniki oceny i ograniczenia.
Jeśli wykonano wyłącznie koncepcję, nie przedstawiaj jej jako wdrożonego systemu. Kryteria oceny powinny odpowiadać deklarowanemu rezultatowi. Opis planowanego testowania nie zastępuje wyników testów, które rzeczywiście przeprowadzono.
Jak budować rozdziały i podrozdziały bez powtórzeń?
Do każdego rozdziału dopisz roboczo jedno zdanie: „Ten rozdział jest potrzebny, żeby…”. Następnie wskaż, jakiej odpowiedzi czytelnik ma w nim szukać. Jeśli dwa rozdziały mają identyczne zadanie, prawdopodobnie trzeba rozdzielić ich zakresy albo połączyć treści.
Tytuł „Media społecznościowe” niewiele mówi o funkcji fragmentu. „Sposoby korzystania z mediów społecznościowych w badaniach nad samooceną” wyraźniej wskazuje zakres. Dłuższy nagłówek nie jest jednak automatycznie lepszy. Powinien być precyzyjny i zgodny z rzeczywistą treścią.
Przykład porządkowania powtórzeń:
- W pierwszym rozdziale wyjaśniasz pojęcie konsultacji i przyjęty zakres definicji.
- W metodologii określasz, jak tę definicję zastosowano przy konstruowaniu pytania badawczego.
- W analizie przedstawiasz odpowiedzi uczestników.
- W dyskusji wyjaśniasz, co wyniki oznaczają w świetle przyjętego ujęcia.
Ten sam termin może występować w całej pracy, ale nie trzeba za każdym razem odtwarzać pełnej definicji. Krótkie przypomnienie służy orientacji czytelnika; powtórzenie kilku stron nie wnosi nowej analizy.
Podrozdziały tego samego poziomu powinny mieć porównywalną funkcję. Nie zestawiaj bez wyjaśnienia tytułu „Definicja konsultacji” z tytułem „Analiza całego procesu pisania pracy”. Pierwszy jest wąskim elementem, a drugi może obejmować niemal cały rozdział.
Ile rozdziałów i stron powinna mieć praca?
Nie ma uniwersalnej liczby rozdziałów właściwej dla wszystkich licencjatów, prac magisterskich i inżynierskich. Zakres określają temat, rodzaj opracowania i wymagania. Cztery rozdziały mogą być sensowne, ale sama liczba nie świadczy o jakości konstrukcji.
Nie dąż do identycznej długości każdej części. Metodologia może być krótsza od analizy, jeśli rzetelnie wyjaśnia procedurę. Z drugiej strony krótki rozdział wynikowy przy bardzo obszernej teorii może sygnalizować, że zasadniczy cel pracy nie został wystarczająco rozwinięty.
Zamiast sztywnego podziału procentowego sprawdź:
- czy najważniejszy problem otrzymał wystarczająco dużo miejsca;
- czy tło teoretyczne służy analizie, czy zaczęło ją zastępować;
- czy opis metody pozwala ocenić wiarygodność postępowania;
- czy wyników nie zastąpiono samymi wykresami;
- czy zakończenie zawiera konkretne odpowiedzi, a nie wyłącznie streszczenie rozdziałów.
Unikaj nadmiernego rozdrabniania. Kilka poziomów numeracji dla kilkuzdaniowych fragmentów utrudnia czytanie. Zanim utworzysz kolejny podpunkt, sprawdź, czy temat naprawdę wymaga wyodrębnienia. Szczegółową numerację i zasady podziału dostosuj do wytycznych.
Jak połączyć teorię, metodologię, wyniki i dyskusję?
Potraktuj te części jako kolejne odpowiedzi na różne pytania. Teoria wyjaśnia, co wiadomo o problemie i jak rozumiesz pojęcia. Metodologia opisuje, jak uzyskano oraz przeanalizowano materiał. Wyniki pokazują ustalenia, a dyskusja nadaje im znaczenie i wskazuje ograniczenia.
Przygotuj krótką kartę dla każdego problemu badawczego:
- Jakiego pojęcia lub ustalenia z literatury dotyczy?
- Jakie dane są potrzebne do odpowiedzi?
- W jaki sposób je zebrano lub pozyskano?
- Gdzie w pracy znajduje się ich analiza?
- Jaki wniosek można wyprowadzić i czego nie da się rozstrzygnąć?
Jeżeli nie potrafisz wypełnić któregoś punktu, masz konkretny problem do rozwiązania. Może brakować danych, opisu procedury albo wyjaśnienia ważnego pojęcia. Samo dopisanie akapitu przejściowego tego nie zastąpi.
Zasady tworzenia projektu opisuje poradnik o metodologii badań własnych. Jeśli badanie wykorzystuje ankietę, sprawdź również, jak powiązać pytania kwestionariusza z problemami badawczymi.
Po zebraniu materiału organizuj rozdział wokół pytań, na które odpowiadasz, zamiast bezrefleksyjnie kopiować kolejność formularza. Pomocne przykłady znajdziesz w artykule o opracowaniu wyników badań i komentarzach do danych. Wyraźnie oddzielaj zaobserwowany rezultat od propozycji jego wyjaśnienia.
Jeżeli układ jest ustalony, lecz brakuje tekstu wyjaśniającego pojęcia i porównującego stanowiska autorów, sprawdź usługę „Opracowanie rozdziału teoretycznego pracy dyplomowej”. Opracowanie treści uzgadnia się wtedy na podstawie celu, planu i dostępnych publikacji.
Jak napisać wstęp i zakończenie, które do siebie pasują?
Wstęp przedstawia, co zamierzasz zrobić. Zakończenie wyjaśnia, co udało się ustalić. Ich zgodność jest jednym z najprostszych sposobów sprawdzenia, czy cała praca utrzymuje właściwy kierunek.
We wstępie przedstaw problem, uzasadnij jego wybór, określ cel i zakres oraz krótko zapowiedz sposób realizacji. Charakterystyka rozdziałów powinna wyjaśniać ich funkcje. Zdanie „W pierwszym rozdziale omówiono teorię” jest mniej informacyjne niż wskazanie, jakie pojęcia i zależności przygotowują czytelnika do analizy.
W zakończeniu wróć do celu oraz pytań. Napisz, co wynika z przeprowadzonego opracowania, jakie są ograniczenia i ewentualne kierunki dalszych działań. Nie wprowadzaj po raz pierwszy kluczowego wyniku, którego wcześniej nie pokazano w analizie.
Robocza kontrola zgodności może wyglądać tak:
- Zapowiedź: porównanie dwóch sposobów organizacji konsultacji.
- Potrzebna treść: wspólne kryteria porównania i materiał dotyczący obu rozwiązań.
- Odpowiedź w zakończeniu: podobieństwa i różnice wynikające z analizy, z zaznaczeniem jej zakresu.
- Sygnał błędu: zakończenie opisuje tylko jeden sposób albo ogólnie stwierdza, że konsultacje są ważne.
Wstęp można przygotować roboczo na początku i dopracować po napisaniu całości. Aktualizacja ma odzwierciedlać rzeczywisty przebieg pracy. Nie powinna ukrywać istotnych zmian projektu ani przedstawiać analiz wykonanych po poznaniu wyników jako wcześniej zaplanowanych.
Jak poprawić przejścia między rozdziałami i akapitami?
Dobre przejście wskazuje związek treści. Może pokazywać następstwo, porównanie, ograniczenie albo zmianę poziomu analizy. Samo słowo „ponadto” nie połączy dwóch fragmentów, które dotyczą niezależnych problemów.
Przykład roboczego przejścia od części pojęciowej do metodologii:
W przedstawionym ujęciu rozróżniono dostępność konsultacji i ich ocenianą przydatność. W badaniu potraktowano je jako dwa odrębne obszary. Kolejna część wyjaśnia, jak dobrano uczestników oraz pytania służące opisowi tych obszarów.
Taki akapit będzie poprawny tylko wtedy, gdy rozróżnienie rzeczywiście wynika z wcześniejszej treści i zastosowanego projektu. Nie kopiuj go do pracy, która bada inne kwestie. Przejście ma informować o rzeczywistej relacji, a nie maskować jej brak.
W obrębie rozdziału sprawdź pierwsze i ostatnie zdanie każdego akapitu. Początek powinien pozwalać rozpoznać główny wątek, a dalsze zdania go rozwijać. Jeśli w połowie pojawia się odrębne pytanie, rozważ nowy akapit. Nie dziel tekstu wyłącznie dlatego, że osiągnął określoną długość.
Jak uporządkować już napisany tekst bez zaczynania od nowa?
Krok 1. Zachowaj kopię i opisz obecną zawartość
Przeczytaj każdy podrozdział i zapisz jedno zdanie o tym, co faktycznie zawiera. Na tym etapie nie przepisuj nagłówka i nie oceniaj stylu. Chodzi o odtworzenie istniejącego toku myśli, który może różnić się od pierwotnego planu.
Krok 2. Oznacz funkcję fragmentów
Przy notatkach użyj prostych określeń: pojęcie, stan badań, metoda, wynik, interpretacja, wniosek. Jeśli jeden podrozdział bez wyraźnego porządku zawiera wszystkie te elementy, sprawdź, czy trzeba go podzielić. Jeśli trzy fragmenty mają to samo zadanie, poszukaj powtórzeń.
Krok 3. Porównaj zawartość z celem
Zaznacz treści konieczne do odpowiedzi na główne pytanie, pomocnicze tło i materiały poza zakresem. Fragment poza zakresem możesz przenieść do osobnego pliku roboczego. Nie trzeba go od razu usuwać bezpowrotnie, ale nie powinien pozostawać w pracy tylko dlatego, że kosztował dużo wysiłku.
Krok 4. Zaproponuj nową kolejność
Przenieś całe logiczne fragmenty, zanim zaczniesz poprawiać pojedyncze zdania. Sprawdź, czy pojęcie jest wyjaśnione przed pierwszym użyciem w analizie, czy opis metody poprzedza interpretację wyników oraz czy każdy wniosek ma podstawę wcześniej przedstawioną w tekście.
Krok 5. Uzupełnij luki i popraw przejścia
Po zmianie kolejności może się okazać, że brakuje uzasadnienia wyboru metody, porównania stanowisk lub odpowiedzi na jedno pytanie. Uzupełnij rzeczywiste braki. Nie dopisuj ogólnych akapitów wyłącznie po to, żeby rozdział wyglądał na dłuższy.
Krok 6. Sprawdź elementy zależne od kolejności
Zaktualizuj numery tabel, odwołania do rozdziałów, spisy i przypisy. Po przeniesieniu fragmentów zwroty „powyżej”, „w następnym rozdziale” i „tamże” mogą wskazywać niewłaściwe miejsca. Kontrolę źródeł ułatwi poradnik o bibliografii i przypisach w pracy dyplomowej.
Jak przygotować czytelny spis treści w Wordzie?
Najpierw dopracuj hierarchię treści, potem odwzoruj ją w edytorze. Rozdziałom i podrozdziałom przypisz odpowiednie style nagłówków, zamiast jedynie powiększać oraz pogrubiać tekst. Style pozwalają Wordowi rozpoznać strukturę dokumentu.
Wstaw automatyczny spis treści z karty Odwołania. Po zmianie tytułów lub kolejności zaktualizuj cały spis, a nie wyłącznie numery stron. Nie dopisuj brakujących pozycji ręcznie, ponieważ następna aktualizacja może je usunąć lub pozostawić niespójny zapis.
Przed oddaniem sprawdź:
- czy tytuły w spisie odpowiadają nagłówkom w tekście;
- czy poziomy podrozdziałów są prawidłowe;
- czy numery stron zgadzają się po eksporcie do PDF;
- czy bibliografia i załączniki są ujęte zgodnie z wytycznymi;
- czy spis nie zawiera przypadkowych akapitów oznaczonych stylem nagłówka.
Automatyczny spis porządkuje nawigację, lecz nie ocenia logiki pracy. Potraktuj go jako końcowe odzwierciedlenie poprawionej struktury.
Lista kontroli struktury przed wysłaniem pracy promotorowi
- Cel pracy jest jednoznaczny i odpowiada tematowi.
- Układ pasuje do rodzaju opracowania: empirycznego, przeglądowego lub projektowego.
- Potrafię wyjaśnić funkcję każdego rozdziału.
- Nagłówki odpowiadają rzeczywistej zawartości.
- Podrozdziały nie powtarzają tych samych treści bez uzasadnienia.
- Pojęcia potrzebne w analizie zostały wcześniej wyjaśnione.
- Materiał i sposób jego opracowania pozwalają odpowiedzieć na pytania pracy.
- Wyniki są odróżnione od interpretacji.
- Zakończenie odpowiada na cel i uwzględnia ograniczenia.
- Przejścia pokazują rzeczywiste związki między częściami.
- Bibliografia, przypisy i odwołania zostały sprawdzone po przenoszeniu fragmentów.
- Automatyczny spis treści i końcowy PDF są aktualne.
Najczęstsze pytania o strukturę pracy dyplomowej
Czy każda praca magisterska musi zawierać ankietę?
Nie. Rodzaj materiału i sposób jego opracowania wynikają z celu oraz wymagań. Możliwe są między innymi prace oparte na wywiadach, dokumentach, danych zastanych, literaturze lub projekcie rozwiązania. Nie dodawaj ankiety wyłącznie po to, aby wypełnić schemat.
Czy każda praca musi mieć oddzielny rozdział metodologiczny?
Nie ma jednego układu właściwego dla wszystkich prac. Miejsce opisu metod i podział rozdziałów zależą od charakteru opracowania oraz wytycznych promotora lub uczelni. Dopasowuję strukturę do konkretnego zadania.
Opis metod powinien pozwalać ocenić sposób postępowania. W zależności od rodzaju pracy może stanowić osobny rozdział albo część rozdziału analitycznego lub projektowego.
Ile rozdziałów powinna mieć praca licencjacka lub magisterska?
Nie ma jednej liczby właściwej dla wszystkich kierunków. Trzy rozdziały w licencjacie i cztery w pracy magisterskiej nie są uniwersalną zasadą. Podział powinien wynikać z tematu, celu, charakteru pracy i wytycznych wydziału.
Ważniejsze od liczby jest to, czy każdy rozdział realizuje konkretną część celu. Jeśli uczelnia wymaga określonego układu, trzeba go uwzględnić.
Czy mogę zmienić plan po akceptacji promotora?
Plan roboczy może wymagać aktualizacji podczas czytania, badania i analizy. Istotne zmiany celu, zakresu, materiału lub metody uzgodnij z promotorem. Przedstaw proponowany układ i wyjaśnij, jaki problem rozwiązuje.
Zmiana zatwierdzonego tematu może dodatkowo wymagać procedury określonej przez uczelnię.
Czy rozdziały muszą mieć tyle samo stron?
Nie. Powinny mieć objętość potrzebną do wykonania swoich zadań. Duże dysproporcje warto sprawdzić, ale nie naprawia się ich przez dopisywanie zbędnych treści. Ważniejsze jest odpowiednie rozwinięcie zasadniczej analizy.
Rozdziały się powtarzają albo nie prowadzą do celu?
Prześlij plan lub napisany fragment. Pomogę ustalić, co przenieść, połączyć lub uzupełnić, żeby poszczególne części pracy wynikały z siebie i odpowiadały jej celowi.
Pomoc w przygotowaniu planu pracy licencjackiej i magisterskiej dotyczy układu rozdziałów, luk i powtórzeń. Jeśli kolejność jest już ustalona, ale akapity trudno się czyta, usługa „Korekta i redakcja pracy licencjackiej i magisterskiej” pozwoli dopracować język oraz przejścia między myślami.
- Dołącz temat, cel oraz aktualny plan lub dokument.
- Przekaż uwagi promotora i wymagania dotyczące układu.
- Wskaż fragmenty budzące wątpliwości i termin oddania.
Bibliografia i źródła poradnika
- Sowińska, B. (2017). Prace dyplomowe o charakterze badawczym. Przygotowanie koncepcji badań. Zeszyty Naukowe WSG, t. 29, seria: Edukacja – Rodzina – Społeczeństwo, nr 2, s. 293-314. Polskie opracowanie wykorzystane do omówienia relacji między koncepcją a realizacją badania.
- PRISMA. PRISMA 2020 statement oraz PRISMA 2020 checklist. Materiały wykorzystane do rozróżnienia zwykłego przeglądu literatury od raportowania przeglądu systematycznego.
- Microsoft Support. Wstawianie spisu treści. Polska dokumentacja wykorzystana przy opisie automatycznego spisu i stylów nagłówków.
