Granice zgodności Blanda-Altmana w pracy z pielęgniarstwa - jak je obliczyć i zinterpretować?

Dwie metody mogą podobnie porządkować wyniki i jednocześnie podawać różne wartości dla tej samej osoby. W pracowni symulacji stoper i odczyt z nagrania mogą zwykle wskazywać dłuższy czas przy tych samych próbach. Jeśli jednak jeden odczyt wynosi 47 sekund, a drugi 51 sekund, do oceny zgodności potrzebujesz rozbieżności wyrażonej w sekundach. Metoda Blanda-Altmana pozwala opisać średnią różnicę i oszacować, jak daleko od niej rozciągają się różnice. Na wykresie widać też, czy rozbieżności zmieniają się przy krótszych i dłuższych próbach.

Opublikowano: Aktualizacja: Około 18 min czytania
Studenci pielęgniarstwa porównują pomiary w pracowni symulacji przy stoperze i notatkach
Studenci pielęgniarstwa porównują pomiary w pracowni symulacji przy stoperze i notatkach.

Dwie metody mogą podobnie porządkować wyniki i jednocześnie podawać różne wartości dla tej samej osoby. W pracowni symulacji stoper i odczyt z nagrania mogą zwykle wskazywać dłuższy czas przy tych samych próbach. Jeśli jednak jeden odczyt wynosi 47 sekund, a drugi 51 sekund, do oceny zgodności potrzebujesz rozbieżności wyrażonej w sekundach. Metoda Blanda-Altmana pozwala opisać średnią różnicę i oszacować, jak daleko od niej rozciągają się różnice. Na wykresie widać też, czy rozbieżności zmieniają się przy krótszych i dłuższych próbach.

W pracy na kierunku „Pielęgniarstwo” możesz wykorzystać tę metodę, gdy zadajesz pytanie o zgodność dwóch sposobów pomiaru tej samej wielkości. W poradniku posłuży do tego autorskie ćwiczenie z dziesięcioma fikcyjnymi parami czasów. Każda para dotyczy jednej osoby i jednego wykonania zadania z higieny rąk w pracowni symulacji. Obliczymy średnią różnicę i granice zgodności, pokażemy, jak nanieść punkty na wykres i sprawdzimy granice względem przyjętej przed ćwiczeniem tolerancji. Dane i tolerancja pochodzą z przykładu demonstracyjnego. Na początek sprawdź, czy oba odczyty w Twoim arkuszu dotyczą dokładnie tej samej próby i są zapisane w tej samej jednostce.

Ustal, jakiej zgodności potrzebujesz

Zapisz pytanie dotyczące tego samego pomiaru

W ćwiczeniu ktoś stoi przy stanowisku i mierzy czas stoperem, a druga osoba odczytuje go później z nagrania tej samej próby. Pytanie brzmi, o ile różnią się obie wartości uzyskane przy takim sposobie rejestracji. W rozdziale możesz je zapisać jako „Jaka jest zgodność czasów zmierzonych na żywo stoperem i odczytanych z nagrania tego samego ćwiczenia w pracowni symulacji?”. W pytaniu pojawia się jednostka obserwacji, przedmiot pomiaru i przeznaczenie porównania. Czytelnik dowiaduje się, że oba wyniki dotyczą identycznego wykonania.

Kiedy pytasz o zmianę po szkoleniu, potrzebujesz pomiaru z dwóch różnych momentów. Ta sama osoba może wtedy uzyskać inny wynik po prostu dlatego, że wykonała zadanie inaczej. Tutaj każda osoba wykonuje zadanie raz, a dwie wartości opisują to samo zdarzenie. Z projektu wynika więc, że porównujesz dwie procedury rejestracji. Zachowanie tego rozróżnienia ułatwia pracę już przy nadawaniu nazw kolumnom. Użyj nazw „czas ze stopera” i „czas z nagrania”, a identyfikator próby wpisz obok.

Gdy dwie osoby zaznaczają wystąpienie zachowania jako 0 albo 1, potrzebujesz sposobu porównania ocen kategorialnych. Jak przypisać im pary i obliczyć zgodność, pokazuje poradnik Zgodność obserwatorów w pracy z pedagogiki – jak policzyć kappę Cohena?. W przykładzie Blanda-Altmana obie osoby dostarczają czasy w sekundach. Interesuje nas także wielkość rozbieżności. Różnica 1 sekundy ma inne znaczenie dla decyzji niż różnica 4 sekund.

Nazwij możliwe zastosowanie wyniku

Granice zgodności są podane w jednostce pomiaru, więc można odnieść je do potrzeb projektu. Wyobraź sobie, że w ćwiczeniu prowadzący chce na bieżąco zapisywać czasy prób. Późniejsza analiza nagrania pozwoliłaby sprawdzić zapis, gdyby różnice były dostatecznie małe dla tego konkretnego zadania. Zespół przyjmuje przed porównaniem, że interesujący go zakres to od -3 do +3 sekund. Wybrany próg ma tutaj jeden cel dydaktyczny. Pozwala prześledzić przypadek, w którym jedna oszacowana granica mieści się w ustalonym zakresie, a druga go przekracza.

W rzeczywistym projekcie sposób uzasadnienia tolerancji zależy od tego, do czego zamierzasz użyć wyniku. W rozdziale warto zapisać, jakiej dokładności wymaga to zastosowanie, kto ustalił próg i na jakiej podstawie. Wymaganie może dotyczyć najdrobniejszej rozbieżności, która zmienia interpretację wyniku, albo dokładności potrzebnej do porównania z inną częścią projektu. Jeśli nie potrafisz uzasadnić konkretnego progu, możesz nadal opisać położenie i rozrzut różnic. Wniosek o przydatności dwóch metod do wymiennego stosowania wymaga osobnego kryterium.

Ustalenie tolerancji przed oglądaniem wyników ma praktyczne znaczenie. Gdy najpierw zobaczysz górną granicę +4,58 sekundy, bardzo łatwo wybrać próg +5 sekund i uzyskać pozornie korzystną odpowiedź. W pracy opisz moment podjęcia decyzji. Jeżeli próg pojawił się dopiero po analizie, nazwij takie zestawienie eksploracyjnym i podaj powód wybrania progu. Przyszłe porównanie może sprawdzić kryterium ustalone z wyprzedzeniem.

Przygotuj dwie procedury rejestracji tej samej próby

Uzgodnij moment początku i końca

W fikcyjnym ćwiczeniu studenci wykonują po jednej próbie przy stanowisku w pracowni. Osoby rejestrujące traktują jako początek pierwsze zetknięcie dłoni podczas wykonywania zadania, a jako koniec ostatnie rozdzielenie dłoni po jego zakończeniu. Próby z nieczytelnym początkiem lub końcem wymagają flagi w notatce. Przykładowa definicja służy pomiarowi czasu w tej demonstracji. Przed właściwym gromadzeniem danych warto wypróbować ją na osobnym materiale i rozstrzygnąć choćby, jak traktować chwilowe rozdzielenie dłoni przed dokończeniem zadania.

Procedura A polega na uruchomieniu i zatrzymaniu stopera podczas próby. Procedura B polega na odczytaniu momentu początku i końca tego samego zdarzenia z nagrania, a następnie odjęciu znacznika początku od znacznika końca. Osoba analizująca nagranie otrzymuje identyfikator próby i wspólną instrukcję. Pomiar ze stopera pozostaje przed nią zasłonięty do chwili zakończenia odczytu. W przeciwnym razie wiedza, że stoper wskazał 35 sekund, mogłaby wpłynąć na wybór klatki przy niejednoznacznym końcu zadania.

W praktyce ocena zależy od całej procedury. Na wynik stopera może mieć wpływ reakcja osoby obserwującej, a na odczyt z nagrania widoczność dłoni, przyjęty sposób wybrania klatki i precyzja znaczników. Dlatego wniosek o rozbieżnościach nazywa obie procedury wraz z warunkami wykonania. Stwierdzenie, że konkretne urządzenie ma błąd pomiaru, wymagałoby innej konstrukcji badania, zwykle także odniesienia do niezależnie ustalonej wartości wzorcowej. W tym przykładzie porównujemy, co zapisały dwie procedury w tym samym zdarzeniu.

Zachowaj jedną kompletną parę na osobę

Przygotuj arkusz z identyfikatorem osoby i próby, czasem A, czasem B oraz informacją o ewentualnym braku odczytu. Zapisz, w jakiej jednostce powstaje każdy wynik i kiedy następuje zaokrąglenie. W ćwiczeniu wszystkie czasy zapisano w pełnych sekundach i dla każdej osoby uzyskano obie wartości. Jeśli Twój zegar podaje czas w formacie minut i sekund, przelicz go na sekundy przed odejmowaniem. Wartość 1 min 12 s to 72 s. Zapis 1,12 min opisuje 67,2 s. Różnica zapisu może zmienić wynik nawet wtedy, gdy wszystkie pomiary przeprowadzono poprawnie.

Sprawdź dopasowanie po identyfikatorze jeszcze przed analizą. Zsortowanie dwóch kolumn czasów osobno zachowuje średnią w każdej kolumnie, ale tworzy nowe, przypadkowe pary. Może również zmienić odchylenie różnic i wygląd wykresu. Jeśli trzeba uporządkować arkusz, sortuj całe wiersze. Przenosząc wyniki pomiędzy plikami, zachowaj przypisanie do tego samego wykonania oraz informację o wersji instrukcji. Osobno odłóż kopię pierwotnego zapisu.

Gdy odczyt z nagrania jest niemożliwy, wartość B pozostaje brakująca. Dla tego wykonania nie można obliczyć różnicy B minus A. Zapisz liczbę rozpoczętych prób, liczbę pełnych par i przyczyny braków. Jeśli kamera częściej gubi moment końca przy określonej pozycji dłoni lub przy dłuższych próbach, zestaw kompletnych par będzie uboższy właśnie o te przypadki. Wtedy zakres wniosku obejmuje warunki, w których udało się odczytać obie wartości. Taki brak ma inne znaczenie niż zaobserwowany czas równy zero.

Zapisz, czego dowiesz się z projektu z pojedynczą parą

Jedna para na osobę pozwala opisać różnice pomiędzy procedurami w zebranym zestawie. Osobnej oceny wymaga powtarzalność każdego sposobu. Jeśli stoper uruchomisz raz, z tego jednego pomiaru nie ustalisz, jak podobnie działa przy powtórzeniu porównywalnego odczytu. Pytanie o powtarzalność wymaga projektu z powtórzeniami i rozróżnienia zmiany właściwej wartości od zmienności procedury. W przykładzie cel jest węższy. Badamy różnice między A i B dla dziesięciu pojedynczych wykonań.

Jeżeli Twoja praca obejmuje kilka par u tej samej osoby, zachowaj oba identyfikatory i kolejność powtórzeń. Dwie próby jednej osoby mogą być do siebie bardziej podobne niż próby różnych osób. W projekcie z powtórzeniami wybierz analizę, która uwzględnia taką zależność i odpowiada na pytanie o pojedynczy odczyt albo o średnią z odczytów. Bland i Altman przedstawiają odrębne rozwiązania dla powtarzanych pomiarów. W tym ćwiczeniu wzór z pojedynczą parą stosujemy do jednej obserwacji na osobę.

Oblicz różnice i granice zgodności dla dziesięciu par

Odczytaj wartości i zapisz kierunek odejmowania

W każdym przypadku odejmujemy czas ze stopera A od czasu z nagrania B. Wynik dodatni mówi, o ile dłuższy jest czas z nagrania. Ujemny oznacza, że dłuższy odczyt dał stoper. Oprócz różnicy liczymy średnią z dwóch czasów tej samej próby. Te dwie wartości staną się współrzędnymi punktu. Poniżej znajdują się kompletne dane ćwiczenia. Każda pozycja listy dotyczy innej osoby, a wszystkie czasy, średnie par i różnice są podane w sekundach.

  • Próba 01. A 24 s i B 26 s. Średnia pary wynosi 25 s, różnica B minus A wynosi +2 s.
  • Próba 02. A 28 s i B 28 s. Średnia pary wynosi 28 s, różnica wynosi 0 s.
  • Próba 03. A 31 s i B 34 s. Średnia pary wynosi 32,5 s, różnica wynosi +3 s.
  • Próba 04. A 35 s i B 34 s. Średnia pary wynosi 34,5 s, różnica wynosi -1 s.
  • Próba 05. A 39 s i B 40 s. Średnia pary wynosi 39,5 s, różnica wynosi +1 s.
  • Próba 06. A 43 s i B 41 s. Średnia pary wynosi 42 s, różnica wynosi -2 s.
  • Próba 07. A 47 s i B 51 s. Średnia pary wynosi 49 s, różnica wynosi +4 s.
  • Próba 08. A 50 s i B 51 s. Średnia pary wynosi 50,5 s, różnica wynosi +1 s.
  • Próba 09. A 54 s i B 54 s. Średnia pary wynosi 54 s, różnica wynosi 0 s.
  • Próba 10. A 58 s i B 60 s. Średnia pary wynosi 59 s, różnica wynosi +2 s.

Prześledź dwa przypadki na surowych liczbach. Dla próby 03 odczyt z wideo wyniósł 34 s, więc 34 − 31 daje +3 s. Środek pary to (31 + 34) / 2 = 32,5 s. W próbie 06 stoper wskazał 43 s, a czas z wideo wyniósł 41 s. Różnica 41 − 43 daje -2 s, a środek to (43 + 41) / 2 = 42 s. Dopisz znak do wartości dodatniej w roboczych notatkach. Szczególnie pomaga to przy późniejszej interpretacji dolnej granicy.

W próbach 03 i 04 film daje ten sam odczyt 34 s. Różnice są jednak inne, bo odpowiadają dwóm różnym odczytom ze stopera. Podobnie odczyt B równy 51 s występuje przy dwóch osobnych próbach 07 i 08. Jeśli wyślesz dwie kolumny posortowane niezależnie, samo porównanie średnich tych kolumn nie pozwoli wykryć pomyłki. Licz na tych wierszach, w których oba odczyty wynikają z tej samej próby.

Oblicz średnią różnicę ze znakami

Dodaj wszystkie różnice razem z ich znakami. Dla dziesięciu wierszy suma to 2 + 0 + 3 − 1 + 1 − 2 + 4 + 1 + 0 + 2 = 10 s. Dzieląc wynik przez 10, otrzymujesz średnią różnicę +1,00 s. W tym zestawie czas z nagrania jest zatem przeciętnie o sekundę dłuższy niż czas ze stopera. To oszacowanie przeciętnego przesunięcia między dwiema procedurami. Można się spotkać z terminem bias. Tutaj łączy się on z przyjętym kierunkiem odejmowania i dotyczy tej próby.

Odejmowanie po wartości bezwzględnej prowadziłoby do innej miary. Po usunięciu znaków suma rozbieżności wynosi 16 s, więc średnia z odległości od zera wyniosłaby 1,60 s. Tę liczbę można obliczyć jako dodatkowy opis przeciętnej wielkości rozbieżności. Informacja o tym, która procedura dawała przeciętnie dłuższy czas, pochodzi jednak ze średniej ze znakami. Do klasycznych granic zgodności wstaw +1,00 s i odchylenie standardowe tych samych różnic ze znakami.

Wyznacz odchylenie standardowe różnic

Od każdej różnicy odejmij średnią +1 s. W kolejności prób otrzymasz 1, -1, 2, -2, 0, -3, 3, 0, -1 i 1 s. Dla próby 07 różnica +4 s leży 3 s powyżej średniej. Dla próby 06 różnica -2 s leży 3 s poniżej średniej. Po podniesieniu odchyleń do kwadratu oba wiersze wnoszą po 9 s². Zsumuj kwadraty wszystkich odchyleń. W tym przykładzie suma wynosi 30 s².

W wariancie dla próby dzielisz 30 s² przez liczbę par pomniejszoną o jeden, czyli przez 9. Otrzymujesz wariancję około 3,3333 s². Po wyciągnięciu pierwiastka odchylenie standardowe wynosi około 1,82574 s. W arkuszu użyj funkcji obliczającej odchylenie standardowe dla próby na kolumnie różnic. Jeśli arkusz daje około 1,73205 s, prawdopodobnie wykorzystana została wersja dzieląca przez 10. Zweryfikuj wybór funkcji i zakres danych. Średnia różnica zależy od znaków, lecz w tym kroku rozrzut wynika z odległości od średniej. Dlatego zarówno dodatnie, jak i ujemne odchylenia wpływają na wynik.

Odchylenie standardowe dla czasów A, czasów B i środków par opisuje rozpiętość różnych czasów wykonania. Do granic zgodności potrzebujesz rozrzutu w kolumnie różnic. W tym przykładzie różne osoby wykonują zadanie w ciągu 24 do 60 sekund według dwóch odczytów. Tak szeroki zakres sam w sobie niczego nie przesądza o tym, o ile dwie procedury różnią się w obrębie jednej próby. Obliczenie z kolumny różnic odpowiada na to drugie pytanie.

Podstaw liczby do wzoru i odczytaj znak każdej granicy

W klasycznym wariancie przybliżone 95-procentowe granice zgodności otrzymasz, odejmując od średniej różnic i dodając do niej 1,96 odchylenia standardowego różnic. Po pomnożeniu odchylenia przez 1,96 otrzymasz około 3,57845 s. Wstawiając średnią +1 s, dostajesz:

  • Dolna granica zgodności. 1,00 − 3,57845 ≈ -2,58 s.
  • Średnia różnica. +1,00 s dla odczytu z nagrania względem stopera.
  • Górna granica zgodności. 1,00 + 3,57845 ≈ +4,58 s.

Granice są symetryczne wokół +1,00 s. Zero leży niżej niż środkowa linia, więc granice są asymetryczne względem zera. Dolny wynik wskazuje, że zakres sięga w stronę krótszego czasu z wideo. Górny wynik pokazuje, że oszacowany zakres sięga dalej w stronę czasu dłuższego niż odczyt ze stopera. W raporcie zachowaj tę kolejność, jednoznacznie nazwij kierunek odejmowania oraz podaj jednostkę.

Jeśli ktoś woli zapisać A minus B, wszystkie różnice ze znakami odwrócą się. Średnia wyniesie -1,00 s, a granice po uporządkowaniu od niższej do wyższej wyniosą od -4,58 do +2,58 s. Rozrzut pozostanie taki sam. Taką wersję też można poprawnie przedstawić, o ile podpis wykresu, wartości i interpretacja konsekwentnie trzymają się jednej konwencji. Kontrolując gotowy rozdział, odszukaj jedno zdanie łączące znak z dłuższym odczytem. To szybki sposób weryfikacji zgodności wykresu z opisem.

Nanieś wyniki na wykres i odczytaj pojedynczą próbę

Na osi poziomej odłóż środek pary

Utwórz wykres punktowy z dwóch obliczonych kolumn. Na osi poziomej umieść średnią dwóch odczytów dla danej próby. Na osi pionowej umieść B minus A. Próbie 03 odpowiada punkt o współrzędnych 32,5 s i +3 s. Próbę 06 umieścisz przy 42 s na osi poziomej i -2 s na osi pionowej. Punkt próby 07 ma współrzędne 49 s i +4 s. Zgodne odczyty 28/28 s oraz 54/54 s leżą na wysokości 0, ale każdy przy innym czasie średnim. To dwa odrębne punkty odpowiadające dwóm wykonaniom.

W podpisie osi poziomej napisz „Średni czas z dwóch metod (s)”, a pionowej „Czas z nagrania minus czas ze stopera (s)”. Podpisy powinny umożliwić odczyt również wtedy, gdy czytelnik najpierw spojrzy na wykres. Przy równych odczytach wartość pionowa wynosi zero. Powyżej zera leżą próby, w których nagranie daje dłuższy czas, poniżej zera próby, w których dłuższy jest odczyt ze stopera. Obie osie używają sekund, choć na każdej odkładasz inną wielkość.

Na wykresie możesz pokazać poziomą linię średniej +1,00 s oraz przerywane linie granic -2,58 i +4,58 s. Zaznaczenie zera pomaga ocenić znak odchyleń, ale podpis i styl linii powinny je odróżniać od średniej. Jeśli naniesiesz też tolerancję od -3 do +3 s, nadaj jej inny styl i wyjaśnij, skąd pochodzi. Przy dwóch gęsto położonych liniach obok siebie można podać część wartości w podpisie pod wykresem. Najważniejsze, by czytelnik mógł rozpoznać linię obliczoną z danych i próg projektu.

Sprawdź, czy różnice mają wzór

Najpierw poszukaj przesunięcia środka punktów. W tym przykładzie średnia leży na +1,00 s, choć kilka odczytów wypada przy zerze lub poniżej. Następnie spójrz na punkty od lewej do prawej. Krótka próba 03 ma dodatnią różnicę +3 s, próba ze środka zakresu 06 daje -2 s, a próba 07 przy średniej 49 s daje +4 s. Przy dłuższych czasach pojawia się także 0 s i +2 s. W tych dziesięciu parach nie widać wyraźnego jednostajnego wzrostu różnicy wraz z czasem. Wniosek ogranicza się do oglądanego zestawu.

Zwróć też uwagę, czy pionowy rozrzut rozszerza się dla dużych wartości. Gdy krótkim próbom towarzyszą małe różnice, a przy długich zdarzają się zarówno duże wartości dodatnie, jak i ujemne, jedna para wspólnych granic może słabo opisywać cały zakres. Jeżeli punkty przesuwają się w górę bez wyraźnej zmiany rozrzutu, zmienia się przeciętna różnica. Te dwa wzory prowadzą do różnych pytań o procedurę i analizę. Przy dziesięciu punktach pojedyncza pozycja może też tworzyć wrażenie trendu, dlatego opisuj widoczny układ z umiarem.

Możesz sprawdzić, czy założenia modelu pasują do danych także poza samym wykresem par. Klasyczny wzór zakłada, że różnice mają w przybliżeniu rozkład normalny, a ich przeciętny poziom i rozrzut nie zależą istotnie od wielkości pomiaru. Metoda zakłada także niezależność różnic między parami. Rozkład czasów A i B to odrębna sprawa. Obejrzyj rozkład różnic i ewentualne skrajne punkty. W małej próbie formalny test rozkładu ma ograniczoną zdolność wykrycia odchyleń, a brak wyraźnego wzoru nie gwarantuje stabilności granic. W ćwiczeniu traktujemy obliczenia jako ilustrację metody i czytamy wykres z tym ograniczeniem.

Przy bardzo wyraźnym trendzie lub zmieniającym się rozrzucie wróć do opisu pomiaru i hipotezy. Może się okazać, że dla dłuższych prób początek albo koniec staje się trudniejszy do ustalenia. Innym razem źródłem wzoru jest sposób działania procedur. Publikacja Blanda i Altmana z 1999 roku omawia rozwiązania dla różnic zależnych od wielkości odczytu, w tym podejścia do transformacji i modelowania. Ich wybór zmienia zapis wyniku i wymaga uzasadnienia. Przy prostej ilustracji wystarczy wyjaśnić, kiedy wspólne granice tracą sens, oraz sprawdzić, czy tę sytuację sugerują Twoje dane.

Porównaj wynik z tolerancją projektu

Odczytaj granice w dwóch kierunkach

W ćwiczeniu ustaliliśmy dopuszczalny zakres od -3 do +3 s. Dolna granica zgodności -2,58 s mieści się w tym zakresie z zapasem około 0,42 s. Górna granica +4,58 s przekracza ustalony próg o około 1,58 s. Średnia +1 s mieści się w tolerancji. Wniosek o zgodności na poziomie pojedynczej próby wymaga jednak sprawdzenia obu granic. Obliczenie daje więc odpowiedź istotną dla zespołu, który rozważa wykorzystanie obu metod w tym samym zadaniu. Punktowo oszacowane granice nie mieszczą się w całości w zakresie dopuszczalnym dla demonstracji.

Możesz również policzyć, ile obserwowanych różnic przekracza tolerancję. Jeśli obie wartości krańcowe należą do ustalonego zakresu, próba 03 z różnicą +3 s jest na jego granicy, a próba 07 z +4 s ją przekracza. Dziewięć par z dziesięciu mieści się w tolerancji. To odsetek opisujący te konkretne dane. W rzeczywistym badaniu odsetek rozbieżności spełniających warunek i oszacowane granice zgodności mogą być dwoma osobnymi wynikami. Pierwszy odpowiada na pytanie, ile zarejestrowanych różnic spełniło kryterium. Drugi wynika ze średniej oraz odchylenia różnic i opisuje spodziewany rozrzut w ramach modelu.

Odróżnij spodziewany rozrzut od niepewności granic

Pod określonymi założeniami przedział między granicami ma obejmować około 95% rozkładu różnic dla pomiarów przeprowadzonych w podobnych warunkach. To cel oszacowania. Skończona próba daje jedynie przybliżone wartości granic. W przykładzie wszystkie obserwowane różnice, od -2 do +4 s, mieszczą się w oszacowanym przedziale od -2,58 do +4,58 s. Nie ma w tym sprzeczności. Przy dziesięciu parach każdy punkt odpowiada za 10% obserwacji, a zaobserwowany odsetek w przedziale nie jest ustaloną z góry wartością.

Niepewność oszacowania możesz opisać przedziałami ufności wyznaczonymi osobno dla dolnej i górnej granicy. Ich szerokość zależy między innymi od liczebności, rozrzutu oraz przyjętej metody obliczenia. W rozbudowanym badaniu planującym zamienne stosowanie metod ważne jest, czy decyzję wspiera również precyzja oszacowania. Nawet gdy obie granice punktowe mieszczą się w tolerancji, trzeba wziąć pod uwagę, że ich przedziały ufności mogą sięgać dalej. W ćwiczeniu nie wyznaczamy tych dodatkowych przedziałów. Próg został przekroczony już przez górne oszacowanie punktowe, a dziesięć fikcyjnych par pokazuje jedynie sposób czytania wyniku.

Podobnie przedział ufności dla średniej różnicy odnosi się do przeciętnego przesunięcia. Można precyzyjnie oszacować przesunięcie i nadal mieć szeroki rozrzut różnic w pojedynczych parach. Przy zapisie „95%” dopisuj, do czego odnosi się oznaczenie. Przy granicach jest to przybliżony zakres rozkładu różnic w modelu. Przy przedziale ufności poziom ufności dotyczy procedury szacowania nieznanego parametru, takiego jak górna granica albo sama średnia. Oznaczenie ma inną rolę w każdym z tych miejsc.

Sprawdź, czego dowodzi wysoka korelacja

Dla fikcyjnych czasów A i B korelacja Pearsona wynosi około 0,988. Dłuższe próby według stopera zwykle okazują się dłuższe także w odczycie nagrania. To odpowiada dużej korelacji. Jednocześnie próba 07 różni się między metodami o 4 s, a obliczona wcześniej górna granica sięga +4,58 s. Te wyniki mogą wystąpić razem, bo współczynnik opisuje, jak wartości zmieniają się wspólnie, a granice mówią o odległości między odczytami w sekundach.

Zobacz to na prostym eksperymencie myślowym. Gdyby każdy czas z filmu był dokładnie o 5 sekund dłuższy niż ze stopera, korelacja dla zróżnicowanych czasów wyniosłaby 1. Każda para różniłaby się o 5 sekund. Jeżeli zastosowanie dopuszcza jedynie 3 sekundy różnicy, idealnie zgodny porządek czasów wciąż nie spełniałby przyjętego kryterium. Bland i Altman w artykule z 1986 roku pokazali, że na korelację może silnie wpływać zakres mierzonych wartości. W naszym ćwiczeniu czasy wykonania są rozłożone w zakresie kilkudziesięciu sekund, co sprzyja wysokiej korelacji nawet przy rozbieżnościach ważnych dla projektu.

Test średniej różnicy także odpowiada na inne pytanie. Mała średnia może powstać, gdy dodatnie i ujemne różnice się równoważą. Jednocześnie poszczególne rozbieżności mogą przekraczać granicę przyjętą w projekcie. Gdy przygotowujesz wynik dla prowadzącego lub promotora, zacznij od pytania o pojedynczy odczyt. Jeśli ma ono rozstrzygnąć, o ile mogą się różnić dwie wartości dla jednego wykonania, zamieść granice zgodności wraz z ich jednostką i podpisanym kierunkiem odejmowania.

Opisz metodę, wynik i ograniczenia w pracy

W metodologii podaj warunki, które trzeba odtworzyć

W akapicie metodologicznym opisz tę samą wielkość mierzoną dwiema procedurami, jednostkę obserwacji i liczbę odczytów przypadających na osobę. Dodaj, jakie momenty wyznaczały początek i koniec oraz kto i kiedy zaznaczał je dla każdej metody. Zapisz sposób odczytania znaczników, jednostkę i przyjętą dokładność. Osoba czytająca powinna móc stwierdzić, czy stoper i nagranie opisują dokładnie to samo wykonanie. Jeżeli rzeczywisty sposób rejestracji różni się od planu, podaj faktyczny przebieg i uzasadnij jego konsekwencje dla porównania.

Akapit w tej demonstracji może brzmieć następująco. „Do obliczeń wykorzystano dziesięć fikcyjnych par czasów odpowiadających pojedynczym wykonaniom zadania. Czas A rejestrowano na żywo stoperem, a czas B ustalano na podstawie znaczników początku i końca tego samego wykonania. Obie procedury stosowały tę samą definicję początku i końca. Osoba odczytująca nagranie pracowała bez znajomości pomiaru A. Zgodność opisano średnią różnicą B minus A, odchyleniem standardowym różnic i przybliżonymi 95-procentowymi granicami zgodności wyznaczonymi jako średnia różnica ± 1,96 odchylenia standardowego różnic. Przed porównaniem przyjęto dydaktyczną tolerancję od -3 do +3 s”.

W pracy z rzeczywistymi danymi podaj też liczbę prób bez kompletu wartości i sposób ich ujęcia. Jeżeli operatorzy zmieniali się między sesjami, określ ich rolę i przypadki, które oceniali. Taki szczegół może pomóc wyjaśnić, skąd bierze się zmienność. Warto zachować rozdzielenie pomiędzy opisem metodologii i uzasadnieniem w dyskusji. Metodologia pozwala odtworzyć wykonane czynności, a w dyskusji możesz ocenić, w jakim zakresie wybrana konstrukcja obejmuje zamierzony sposób pracy.

W wynikach podaj wartości razem z kierunkiem i jednostką

Przykładowe zdanie do wyników brzmi następująco. „W dziesięciu pełnych parach średnia różnica pomiędzy czasem z nagrania a czasem ze stopera wyniosła +1,00 s (odchylenie standardowe różnic 1,83 s). Oszacowane 95-procentowe granice zgodności wyniosły od -2,58 do +4,58 s. Na wykresie nie stwierdzono wyraźnego uporządkowania różnic wraz ze wzrostem średniego czasu, przy czym ocena dotyczy dziesięciu fikcyjnych par. Górna granica przekroczyła wcześniej ustalony próg +3 s”. Jeśli odsetek obserwacji w dopuszczalnym zakresie jest potrzebny do odpowiedzi na osobne pytanie, dopisz, że mieściło się w nim 9 z 10 par, przy uwzględnieniu wartości granicznych.

Jeżeli opisujesz wyniki znalezionego artykułu, sprawdź, jak autorzy definiują granice i kierunek różnicy. W jednym badaniu może to być metoda nowa minus stosowana wcześniej, a w innym kolejność odwrotna. Możesz porównać zakresy dopiero po sprawdzeniu przyjętych stron odejmowania, jednostek i warunków pomiaru. Sama informacja, że dwie publikacje wykorzystały wykres Blanda-Altmana, nie przesądza, czy ich wartości można zestawić bezpośrednio.

W dyskusji pokaż, gdzie kończy się wniosek

W przykładzie pytanie dotyczy dwóch procedur pomiaru czasu ćwiczenia. Z interpretacji wynika, że przy ustalonej tolerancji górna oszacowana granica jest zbyt wysoka, aby opis wspierał wymienne stosowanie obu procedur w tej demonstracji. Porównanie nie rozstrzyga, jaki był prawdziwy czas próby, bo nie dysponujemy trzecim pomiarem wzorcowym. Nie pozwala też ocenić powtarzalności każdej metody. Takie rozróżnienia pomagają wskazać, czego należałoby się dowiedzieć w rozszerzonym projekcie.

W zastosowaniu edukacyjnym ważne są zakres obserwowanych czasów i warunki rejestracji. Przy innym ustawieniu kamery, innym osobowym składzie zespołu lub odmiennym sposobie wyznaczania końca wyniki mogą się zmienić. Zamiast zdania „metoda wideo zawyża czas” użyj konkretnego stwierdzenia. „W tej demonstracji odczyt z nagrania był przeciętnie o 1,00 s dłuższy od odczytu stoperem”. Takie zdanie wyjaśnia, skąd pochodzi liczba. Jeżeli chcesz omawiać przyczyny różnicy, nazwij je możliwymi mechanizmami i wskaż, jakie dodatkowe obserwacje pozwoliłyby je sprawdzić.

Zweryfikuj ciąg od pytania po podpis wykresu

  • Odczytaj na głos pytanie badawcze. Powinno wskazywać dwie metody mierzące tę samą wielkość w tej samej próbie.
  • Otwórz jeden wiersz z wartością dodatnią i jeden z ujemną. Sprawdź identyfikator, jednostki oraz kolejność odejmowania.
  • Przelicz odchylenie standardowe na kolumnie różnic. Spróbuj odtworzyć jedną granicę z wartości niezaokrąglonych.
  • Porównaj podpis osi pionowej z wynikiem w tekście. Jeśli dodatnia wartość oznacza dłuższy czas z nagrania, zachowaj tę interpretację także w dyskusji.
  • Oddziel granice uzyskane z danych od progu projektu. Upewnij się, że źródło i moment ustalenia progu wynikają z metodologii.
  • Wskaż, ile prób miało komplet odczytów, jaki zakres czasów objęto i czy obserwacje pochodziły od różnych osób. Dopasuj do tego zakres wniosku.

Pytania o wykres, liczebność próby i zamówienie analizy

Czy przy każdym wykresie potrzebny jest opis?

Wynik powinien zostać omówiony w tekście, ale komentarz nie musi powtarzać wszystkich wartości. Wskaż istotny rezultat i jego związek z problemem badawczym. Unikaj pozostawiania serii wykresów bez wyjaśnienia, po co zostały pokazane.

Jak połączyć ograniczenie badania z jego wpływem na wnioski?

Nazwij konkretną cechę procedury, wskaż wynik lub twierdzenie, którego dotyczy, i wyjaśnij konsekwencję. Następnie opisz rzeczywiście podjęte działania oraz to, czego mimo nich nie można stwierdzić. Nie zastępuj tego listą ogólnych haseł o małej próbie i braku czasu.

Ile osób potrzeba do analizy statystycznej w pracy magisterskiej?

Nie ma jednej liczby odpowiedniej dla każdej pracy. Znaczenie mają planowany test, liczba i wielkość grup, oczekiwana wielkość efektu oraz wymagana moc i precyzja analizy. Mała próba ogranicza wnioskowanie. Najlepiej omówić liczebność przed rozpoczęciem zbierania danych.

Kiedy stosuje się korelację Pearsona, a kiedy Spearmana?

Przykład: czy większemu nasileniu stresu towarzyszy niższa satysfakcja? Korelacja Pearsona opisuje związek liniowy zmiennych ilościowych. Korelacja Spearmana opiera się na rangach i służy ocenie związku monotonicznego, także przy danych porządkowych. Przed doborem uwzględnię skalę pomiaru. Sprawdzę wykres zależności i możliwy wpływ obserwacji odstających. Korelacja sama w sobie nie dowodzi przyczynowości.

Ile kosztuje analiza statystyczna do pracy dyplomowej?

Wycenę przygotuję po zapoznaniu się z bazą i pytaniami badawczymi. Koszt zależy od porządkowania danych, liczby i złożoności analiz, zakresu tabel i opisu oraz terminu. Nie wyceniam usługi wyłącznie na podstawie liczby stron pracy.

Co otrzymam po wykonaniu analizy statystycznej?

Zakres ustalam przed rozpoczęciem. Może obejmować przygotowaną bazę, statystyki opisowe, wyniki testów, tabele, wykresy, opis metod oraz interpretację w odniesieniu do pytań badawczych. Formę edytowalnych plików i ewentualnych materiałów z programu ustalam przy wycenie.

Źródła

  • Bland, J. M., Altman, D. G. (1986). Statistical methods for assessing agreement between two methods of clinical measurement. The Lancet, 327(8476), 307-310. DOI 10.1016/S0140-6736(86)90837-8. Pełny tekst https://jhanley.biostat.mcgill.ca/c678/b%26a.pdf.
  • Bland, J. M., Altman, D. G. (1999). Measuring agreement in method comparison studies. Statistical Methods in Medical Research, 8(2), 135-160. DOI 10.1177/096228029900800204. Pełny tekst https://bendixcarstensen.com/MethComp/Papers/Bland.1999.pdf.
  • Wilczyński, M. Konspekt ze statystyki. Politechnika Wrocławska, rozdział 13 „Metoda Blanda-Altmana”. https://alfa.im.pwr.edu.pl/~wilczyn/badanie%20wzroku/konspekt%20ze%20statystyki%202019.pdf.
  • Chen, J., Yang, L., Mak, Y.-W., O’Donoghue, M., Shi, C., Tsang, H., Lu, S., Zou, J., Qin, J., Xie, Y. J., Lai, T., Li, C., Cao, J., Pittet, D. (2024). Hand Hygiene Education Components Among First-Year Nursing Students: A Cluster Randomized Clinical Trial. JAMA Network Open, 7(6), e2413835. DOI 10.1001/jamanetworkopen.2024.13835. Pełny tekst https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11177166/. W badaniu obejmującym 270 studentów pierwszego roku w Hongkongu eksperci oceniali czas poszczególnych czynności na nagraniach. Porównanie ze stoperem i liczby w poradniku powstały na potrzeby ćwiczenia.

Chcesz opisać zgodność dwóch metod w swojej pracy?

Prześlij pytanie badawcze, instrukcje pomiaru, pozbawione danych identyfikujących pary odczytów oraz roboczy wykres, jeśli już go masz. Możemy sprawdzić różnice i granice zgodności oraz pomóc sformułować wniosek odpowiadający zakresowi Twojego badania.

Analiza statystyczna do pracy magisterskiej i licencjackiej
Omów analizę ze StudentSupport

Czytaj również

Ankieta i wywiady dają różne wyniki. Jak napisać dyskusję w pracy magisterskiej z socjologii?

W ankiecie większość osób oceniła logowanie do portalu gminnego jako łatwe. W wywiadach część mieszkańców opowiadała o pomocy przy przygotowaniu załącznika lub wysłaniu wniosku. Czy te wyniki się wykluczają? Najpierw sprawdź, co dokładnie dotyczy tej samej czynności, tych samych osób i tego samego okresu. Łatwe logowanie może współwystępować z trudnym wysłaniem załącznika. Jeśli jednak ta sama osoba zaznaczyła w ankiecie, że wysłała konkretny wniosek bez pomocy, a w wywiadzie mówi, że ktoś w jej imieniu wypełnił i wysłał formularz, masz dwie odmienne relacje o tym samym zdarzeniu. Każde z tych zestawień wymaga innego zdania w dyskusji. Jeśli studiujesz w Polsce na kierunku „” i masz już zebrane dane, zacznij od jednej pary ustaleń, którą najtrudniej Ci połączyć. Odszukaj dosłowne brzmienie pytania ankietowego i pytania z wywiadu. Dopisz warunki zbierania danych, sposób doboru osób oraz miejsca w materiale, z których pochodzą oba ustalenia. Dopiero wtedy zdecyduj, czy wyniki się uzupełniają, czy różnica wynika ze sposobu pomiaru, czy dwie porównywalne odpowiedzi pozostają w napięciu. W przykładzie poniżej przejdziesz od surowego zestawienia do czterech akapitów dyskusji. „Ankieta pokazuje, że portal działa, a wywiady, że nie działa” to za szeroka diagnoza. Zamień ją na dwa konkretne zdania z czasownikiem opisującym, co zrobiła lub zadeklarowała badana osoba. „Większość odpowiadających zaznaczyła, że łatwo się zalogowała” daje się sprawdzić w pliku odpowiedzi. „W rozmowach pojawiły się relacje o pomocy przy dodawaniu załącznika” można sprawdzić w nagraniach lub transkrypcjach. Po zapisaniu obu zdań widać, że każde dotyczy innego etapu korzystania z portalu. Gdy wrócisz do nich w dyskusji, możesz pokazać, jak razem odpowiadają na pytanie o dostęp do usługi. Weź pytanie badawcze z metodologii i podkreśl trzy rzeczy: kogo dotyczy, jakiego zachowania lub doświadczenia szukasz oraz gdzie i kiedy ma ono wystąpić. „W jaki sposób mieszkańcy badanej gminy korzystają z elektronicznej obsługi spraw urzędowych?” daje punkt wyjścia, ale zawiera kilka możliwych jednostek porównania. Możesz zestawić etapy jednej procedury, doświadczenia osób o różnych warunkach dostępu albo relacje tej samej osoby o jednym wniosku. Wybierz poziom odpowiadający temu, co zostało zebrane. Gdy jedna ankietowana osoba wypełniła dwa wnioski, a w wywiadzie opowiada tylko o drugim, porównanie na poziomie uczestnika nie...

Czytaj artykuł

Jak napisać dyskusję wyników w pracy licencjackiej i magisterskiej?

Dyskusja wyjaśnia znaczenie wyników i zestawia je z literaturą. Zobacz przykłady akapitów, sposób omawiania hipotez i checklistę przed oddaniem pracy. Dyskusja wyników w pracy licencjackiej lub magisterskiej to część, w której wyniki badań własnych zostają wyjaśnione i zestawione z dotychczasową wiedzą. Nie wystarczy ponownie napisać, ile osób wybrało daną odpowiedź ani przepisać wniosków z tabel. Trzeba pokazać, co uzyskane wyniki oznaczają, jak mają się do badań innych autorów i z czego mogą wynikać zauważone podobieństwa lub różnice. To właśnie dlatego dyskusja wyników często sprawia studentom więcej problemów niż sam opis wyników. Wyniki pokazują, co uzyskano. Dyskusja wyjaśnia, co to oznacza. Ten poradnik prowadzi od pojedynczego rezultatu do pełnego akapitu, porównania z literaturą i ostrożnych wniosków. Dean R. Hess (2023, s. 1771-1774) wskazuje, że podstawowym zadaniem dyskusji jest wyjaśnienie czytelnikowi znaczenia uzyskanych wyników. Nie chodzi więc o ich ponowne przedstawienie, ale o odpowiedź na pytanie: co z tych wyników wynika? Podobnie Thomas M. Annesley (2010, s. 1671-1674) podkreśla, że dyskusja ma wyjaśnić znaczenie wyników i pokazać, jaki wkład badanie wnosi do analizowanego zagadnienia. Powinna również odnosić wyniki do wcześniejszych badań, uwzględniać możliwe wyjaśnienia oraz ograniczenia przeprowadzonego badania. Najłatwiej zrozumieć różnicę na przykładzie. Poniższe trzy wersje odnoszą się do tego samego fikcyjnego wyniku. Służą pokazaniu różnicy między opisem a interpretacją. Wśród badanych 62% nauczycieli wskazało przeciążenie obowiązkami jako jedno ze źródeł stresu zawodowego. To jest opis wyniku. Informuje, co wykazało badanie. 62% nauczycieli wskazało przeciążenie obowiązkami jako źródło stresu. Oznacza to, że większość nauczycieli wskazała przeciążenie obowiązkami. Uzyskany wynik wskazuje, że przeciążenie obowiązkami jest problemem często wskazywanym w badanej grupie nauczycieli. Przy interpretacji tego rezultatu należy uwzględnić specyfikę ich pracy, która poza prowadzeniem zajęć obejmuje również przygotowanie dokumentacji, kontakt z rodzicami oraz realizację dodatkowych obowiązków organizacyjnych. Wynik należy następnie zestawić z rezultatami wcześniejszych badań dotyczących źródeł stresu zawodowego nauczycieli. W literaturze dotyczącej pisania tekstów naukowych podkreśla się właśnie tę zasadę: dyskusja powinna interpretować wyniki, a nie powielać rozdział wynikowy. Jeśli potrzebujesz najpierw uporządkować dane, przeczytaj poradnik opracowania wyników badań krok po kroku. Dyskusję przygotowuj na podstawie rezultatów już przedstawionych w pracy. Początek dyskusji nie musi być długi. Najlepiej krótko przypomnieć, czego dotyczyło...

Czytaj artykuł