W metodologii piszesz o wnioskach z formularza online, a w wynikach pojawiają się „wnioski elektroniczne”. Czy w obu miejscach chodzi o te same dokumenty? Zacznij od sprawdzenia, czy w rejestrze są też wnioski przysłane e-mailem. Jeśli tak, ta drobna zmiana nazwy może zmienić sens całego wyniku.
Weź na początek jedno zdanie z wyników. Podkreśl nazwę grupy i odszukaj w metodologii regułę jej wyboru. Zapisz obok, które przypadki spełniają tę regułę. Jeśli dwie nazwy obejmują te same przypadki, wybierz jedną do własnego tekstu. Jeśli jedna z nich obejmuje więcej, zapisz w słowniku roboczym, gdzie przebiega granica.
Czy pod dwiema nazwami kryje się to samo?
Otwórz dwa fragmenty obok siebie. Sprawdź, o czym mówisz w każdym z nich i czy w obu liczysz to samo. Na przykład jeden student może złożyć dwa wnioski. Kiedy w metodologii liczysz wnioski, zmiana nazwy na „studenci” w wynikach wymagałaby osobnego liczenia osób.
- Różne słowa, te same wnioski. Jeśli „wnioski z formularza” i „wnioski formularzowe” oznaczają dokładnie te same zapisy, wybierz nazwę, którą czyta się łatwiej. W tym przykładzie sprawdzi się „wnioski z formularza online”.
- Jedno pojęcie obejmuje więcej. Jeśli „wniosek elektroniczny” obejmuje formularz i e-mail, zachowaj tę nazwę dla obu kanałów razem. W akapicie o samym formularzu nazwij ten kanał wprost.
- Autorzy definiują termin po swojemu. W przeglądzie literatury pokaż, co każdy z nich uwzględnia. W metodologii zapisz, jaką definicję stosujesz we własnym badaniu i jak rozpoznasz pasujące przypadki.
Maciej Sydor zwraca uwagę, że kolejne synonimy dla tych samych obiektów mogą utrudnić czytanie pracy. Tomasz Michta opisuje m.in. związki między pojęciami szerszymi i węższymi. W naszym przykładzie ta różnica pomaga wyjaśnić, dlaczego dwa prawidłowe terminy mogą oznaczać dwie grupy o innej liczebności.
Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Politechniki Rzeszowskiej w wytycznych z 2025 r. zaleca zrozumiały język i słownictwo właściwe dla dziedziny. EASE w zaleceniach dla artykułów naukowych po angielsku radzi wyjaśniać nietypowe lub niejednoznaczne terminy przy pierwszym użyciu. Gdy piszesz pracę dyplomową, sprawdź wskazówki swojego wydziału, szczególnie te dotyczące obcojęzycznych nazw i skrótów.
Co zapisać w słowniku roboczym?
Wystarczy kartka albo osobny plik. Zacznij od nazw, które pojawiają się i w metodologii, i w wynikach. Przy każdej zapisz wybraną nazwę, definicję, jej źródło oraz przypadek, przy którym łatwo się pomylić. Dodaj słowa i skróty do wyszukania. Słownik służy Ci podczas redakcji. Decyzję o osobnym wykazie pojęć w pracy podejmij według wytycznych uczelni i potrzeb czytelnika.
Przykład z rejestru wniosków
Wyobraź sobie, że piszesz pracę z administracji o punkcie obsługi studentów. W fikcyjnym rejestrze sposób złożenia wniosku jest zapisany w polu „kanał”. Dwie pozycje słownika możesz ułożyć tak.
- Wniosek z formularza online. W polu „kanał” ma wartość „formularz”. Jeśli ktoś prześle e-mailem załącznik z takimi samymi polami, kanał nadal pozostaje e-mailowy.
- Wniosek elektroniczny. W polu „kanał” ma wartość „formularz” lub „e-mail”. Przydaje się jako wspólna nazwa, kiedy opisujesz oba kanały.
Dopisz, kiedy wniosek uznajesz za zakończony. W tym przykładzie status zakończenia musi pojawić się w rejestrze przed końcem obserwacji lub najpóźniej w chwili jej zakończenia. Jeden wpis w rejestrze oznacza jeden wniosek. Ta sama osoba może złożyć ich kilka.
Co zmienia jedno słowo przy wyniku 62,5%?
W fikcyjnym rejestrze jest 30 wniosków elektronicznych. Z formularza wpłynęły 24, a z e-maila 6. Do końca obserwacji zakończono 15 wniosków z formularza, pozostałych dziewięć było w toku. Statusy sześciu wniosków z e-maila są poza tym wyliczeniem.
Tak wygląda poprawka zdania z wyników
Przed poprawką. „Zakończono 62,5% spraw elektronicznych, co oznacza, że większość studentów uzyskała pomoc”.
Po poprawce. „Do końca obserwacji zakończono 15 z 24 wniosków złożonych przez formularz online (62,5%)”.
Ułamek 15 / 24 dotyczy wyłącznie formularza. Do odsetka dla obu kanałów potrzebujesz też liczby zakończonych wniosków z e-maila. W rejestrze jednostką jest wniosek, a status zakończenia mówi tylko o zamknięciu wpisu. Żeby ustalić, ilu studentów uzyskało pomoc, trzeba znać rozstrzygnięcia i policzyć odrębne osoby.
Pod wykresem możesz wpisać „Odsetek zakończonych wniosków z formularza online”. W streszczeniu podaj od razu grupę i liczby, np. „Zakończono 15 z 24 wniosków z formularza online”. Jeśli odsetek z arkusza nie zgadza się z tekstem, przed korektą zdania sprawdź, jakie wartości i filtry obejmuje obliczenie.
Gdzie jeszcze szukać starej nazwy?
- Zacznij od swojego tekstu. Wyszukaj nazwę w kilku formach, uwzględniając liczbę mnogą, przypadki i skrót. W kopii dokumentu lub ze śledzeniem zmian przeczytaj zdanie i sąsiedni akapit przed każdą poprawką.
- Zachowaj oryginalne brzmienie źródeł. Zostaw zapis cytatów, tytułów i pozycji kwestionariusza. Jeśli nazwa w źródle wymaga dopowiedzenia, wyjaśnij ją w sąsiednim zdaniu. Zajrzyj też do tłumaczenia streszczenia i sprawdź, czy określa tę samą grupę.
- Przejdź do miejsc, gdzie pokazujesz wynik. Porównaj pytanie badawcze, metodologię, śródtytuły, podpisy, wnioski i aneks. Gdy określenie jest niejasne, zostaw komentarz z pytaniem do sprawdzenia w danych, np. „Czy w tej liczbie uwzględniono wnioski z e-maila?”.
Przeczytaj pracę oczami osoby, która nie zna rejestru
Zacznij od podpisu wykresu albo zdania we wnioskach. Czy da się z niego odczytać, o które wnioski chodzi? Wróć do definicji i sprawdź, czy opisuje tę samą grupę. Przeczytaj jeszcze streszczenie. Jeśli do zrozumienia wyniku ciągle potrzebujesz słownika roboczego, doprecyzuj zdanie, przy którym się zatrzymujesz.
Jeśli wątpliwość dotyczy sformułowania zaczerpniętego z publikacji, sprawdź też, czy parafraza zachowuje sens źródła. Sięgnij po poradnik o parafrazowaniu tekstu naukowego.
Pytania o redakcję i sprawdzenie pracy
Czym różni się korekta od redakcji tekstu?
Korekta skupia się przede wszystkim na poprawności językowej, ortografii i interpunkcji. Redakcja obejmuje również sposób budowania zdań, styl, układ akapitów, płynność oraz logikę wypowiedzi. Zakres dobieram do stanu i potrzeb konkretnego materiału.
Oferuję oba zakresy przy pracach licencjackich, magisterskich i zaliczeniowych, referatach, opracowaniach oraz prezentacjach.
Czy można sprawdzić nieukończoną pracę?
Tak. Mogę ocenić istniejące rozdziały i ich układ, zaznaczając, których elementów nie da się jeszcze sprawdzić. Całościowa ocena związku wyników z wnioskami wymaga udostępnienia tych części.
Źródła
- Sydor, M. (2014). Wskazówki dla piszących prace dyplomowe. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, s. 60-61. ISBN 978-83-7160-725-7. DOI 10.17306/978-83-7160-725-7.
- European Association of Science Editors (2011). EASE Guidelines for Authors and Translators of Scientific Articles to be Published in English. Journal of Tehran Heart Center, 6(4), 206-210, sekcja „Scientific content”. PMCID PMC3467956.
- Michta, T. (2022). Systemy pojęć w terminologii i słowniku. Wydawnictwo Prymat, s. 40-41. ISBN 978-83-7657-484-4.
- Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Politechniki Rzeszowskiej (2025). Wytyczne do opracowania i redakcji pracy dyplomowej, pkt 5.2, s. 13.
Omów terminologię w swojej pracy
Napisz, które określenia sprawiają kłopot. Dołącz fragment z definicją, miejsce z wynikiem i wytyczne, jeśli je masz. Na tej podstawie ustalimy, czy wystarczy korekta językowa, czy trzeba przejrzeć także sposób, w jaki zdefiniowano i policzono grupę.
Pokaż fragment do korekty
