Przypisy dolne i oksfordzkie w pracy dyplomowej - przykłady i powtórne cytowanie

Przypisy dolne w pracy dyplomowej powinny prowadzić od konkretnego zdania do źródła, które rzeczywiście wykorzystujesz. Sprawdź pierwszy i skrócony zapis książki, rozdziału, artykułu oraz strony internetowej, a potem uporządkuj powtórne cytowania i bibliografię.

Opublikowano: Około 12 min czytania
Osoba z ołówkiem sprawdza wydruk pracy obok otwartej książki.
Sprawdź przypis w tekście i fragment publikacji, do którego prowadzi.

Przypisy dolne w pracy dyplomowej powinny prowadzić od konkretnego zdania do źródła, które rzeczywiście wykorzystujesz. W zapisie często nazywanym oksfordzkim pierwsze odwołanie zawiera pełniejszy opis publikacji, a następne mogą być skracane według przyjętych zasad. Najpierw ustal wariant wymagany na swoim kierunku, potem rozpoznaj typ źródła, zapisz właściwą stronę i sprawdź powiązanie z bibliografią.

Masz w dokumencie kilkadziesiąt przypisów. Jedna książka występuje pod trzema nazwami, „tamże” zostało po przeniesionym akapicie, a strona internetowa ma tylko adres. Nie trzeba zaczynać od ręcznego poprawiania wszystkich przecinków. Łatwiej uporządkować pojedynczy obieg: publikacja, notatka, pierwsze odwołanie, powtórzenie i końcowy wykaz. Ten poradnik pokazuje właśnie taki sposób pracy.

Przykłady dotyczą książek, rozdziałów, artykułów i materiałów internetowych. Służą nauce zapisu, a nie zastępują instrukcji wydziału. Jeżeli problemem jest ogólna kontrola całej bibliografii, zajrzyj także do poradnika o zgodności źródeł, przypisów i bibliografii.

Przypisy dolne a oksfordzkie - co właściwie wybierasz?

„Dolny” określa miejsce przypisu, a „oksfordzki” nazwę stosowaną wobec określonych konwencji cytowania. Przypis u dołu strony może zawierać dane publikacji, krótkie objaśnienie terminu albo komentarz do argumentu. Samo jego położenie nie rozstrzyga, według jakich zasad zapisano źródło.

W polskich instrukcjach określenie „przypisy oksfordzkie” często odnosi się do tradycyjnych odwołań bibliograficznych: numeru w tekście i opisu u dołu strony. Wymagania poszczególnych jednostek różnią się jednak kolejnością elementów, obecnością wydawnictwa, sposobem skracania oraz interpunkcją. Nie ma jednego przykładu, który można bez sprawdzenia przenieść do każdej pracy licencjackiej lub magisterskiej.

Nie utożsamiaj też takiego zapisu z OSCOLA, czyli określonym systemem cytowania źródeł prawniczych. Sama obecność słowa Oxford nie oznacza tożsamości reguł. W artykule stosujemy pokazowy, polski wariant przypisowy z inicjałem imienia, nazwiskiem, tytułem i danymi wydawniczymi. Gdy Twoja instrukcja wymaga innego układu, dostosuj wzorzec konsekwentnie w całym pliku.

Ustal pięć rzeczy przed pierwszym przypisem

  • Skąd pochodzą obowiązujące wytyczne i której wersji używasz?
  • Jak wygląda zaakceptowany opis książki, rozdziału i artykułu?
  • Czy dozwolone są „tamże”, „ibidem” oraz „dz. cyt.”?
  • Jakie dane i jaki porządek ma końcowa bibliografia?
  • Gdzie względem cudzysłowu i interpunkcji umieszcza się numer odwołania?

Zbierz dane źródła, zanim zaczniesz układać zapis

Otwórz właściwą publikację. Przy książce porównaj stronę tytułową i redakcyjną, przy artykule jego pierwszą stronę oraz rekord wydawcy. Opis sklepu internetowego może dotyczyć innego wydania. Nazwisko na okładce książki zbiorowej może oznaczać redaktora, a nie autora przeczytanego rozdziału.

Przy każdej notatce zachowaj pełne dane dokumentu, informację o jego typie i lokalizację wykorzystanej myśli. Zapisz osobno strony całej publikacji lub rozdziału oraz stronę konkretnego fragmentu. To dwie różne informacje. Bibliografia identyfikuje pozycję, a przypis umożliwia odnalezienie miejsca, do którego odsyłasz.

Praktyczna karta źródła może zawierać: autora lub autorów, tytuł, redaktora tomu, wydanie, wydawnictwo, miejsce i rok, czasopismo, tom i numer, zakres stron albo numer artykułu, DOI lub adres. Nie każde pole pasuje do każdego dokumentu. Zostaw niewłaściwe pole puste, zamiast dopisywać fikcyjny numer czasopisma do raportu.

Oddzielaj notatki własne od cytatów. Zaznaczenie dosłownie skopiowanego fragmentu już podczas lektury ogranicza ryzyko późniejszego potraktowania go jak własnego zdania. Jeżeli masz w notatce samo „autor, strona 12”, dopisz tytuł i wydanie, zanim odłożysz plik.

Jak zrobić przypis do książki jednego autora?

Poniżej wykorzystujemy rzeczywistą, otwartą publikację Macieja Sydora. Jej autorstwo, wydawcę, rok i DOI można sprawdzić na stronie Wydawnictwa Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Wzór pokazuje budowę opisu, bez przypisywania książce wymyślonego cytatu.

Pierwszy przypis - pokazowy wariant

M. Sydor, Wskazówki dla piszących prace dyplomowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Poznań 2014, s. [strona wykorzystanego fragmentu].

Pole w nawiasie trzeba uzupełnić po lekturze. Nie jest gotowym odwołaniem do dowolnego twierdzenia. Jeżeli instrukcja wymaga numeru wydania, umieść go zgodnie z jej wzorem.

W tym wariancie tytuł książki jest zapisany kursywą. Nazwisko identyfikuje autora, dane wydawnicze właściwe wydanie, a końcowe „s.” dokładne miejsce. Jeżeli korzystasz z innego wydania lub przekładu, zmienia się odpowiedni opis, a czasem również numer strony. Nie cytuj z pamięci stron wydania, którego nie masz przed sobą.

Dwóch autorów nie zamieniaj w „autora i redaktora” wyłącznie dlatego, że drugie nazwisko jest mniej widoczne. Zachowaj kolejność autorów podaną w źródle. Skracanie długich list nazwisk zależy od instrukcji. W roboczym rekordzie zachowaj pełne autorstwo, nawet jeśli finalny styl dopuszcza skrót.

Książka pod redakcją i rozdział w pracy zbiorowej

Najpierw odpowiedz, czy odwołujesz się do tomu jako całości, czy do tekstu konkretnego autora. Redaktor odpowiada za przygotowanie książki zbiorowej, ale nie staje się przez to autorem wszystkich rozdziałów. Gdy omawiasz pomysł przedstawiony w jednym rozdziale, zacznij opis od jego autorów.

Tom jako całość

P. V. Marsden, J. D. Wright (red.), Handbook of Survey Research, wyd. 2, Emerald Group Publishing, Bingley 2010.

To rzeczywista publikacja pod redakcją. Ogólne odwołanie do całego tomu nie wskazuje konkretnej strony. Przy omawianiu określonego fragmentu potrzebna jest odpowiednia lokalizacja, a często trafniejszy będzie opis rozdziału.

Rozdział w tym tomie

J. A. Krosnick, S. Presser, Question and Questionnaire Design, [w:] P. V. Marsden, J. D. Wright (red.), Handbook of Survey Research, wyd. 2, Emerald Group Publishing, Bingley 2010, s. [strona wykorzystanego fragmentu].

Cały rozdział zajmuje strony 263-313. Ten zakres można podać w jego opisie bibliograficznym. Nie zastępuje on automatycznie strony konkretnej przytoczonej myśli.

Jeżeli autor książki omawia w swoim rozdziale badanie innej osoby, nie oznacza to jeszcze, że przeczytałeś lub przeczytałaś to badanie. Nie przepisuj jego opisu jako własnego bezpośredniego źródła. Odszukaj oryginał albo oznacz cytowanie pośrednie według przyjętych zasad.

Przy rozdziale zachowaj oba poziomy informacji: autorstwo i tytuł części oraz redaktorów i tytuł tomu. Błąd polegający na zamianie autora rozdziału na redaktora jest merytoryczny. Sama zmiana kursywy go nie rozwiąże.

Przypis do artykułu naukowego - strony a numer artykułu

Artykuł pobrany z internetu nadal jest artykułem naukowym. Nie sprowadzaj opisu do nazwy strony, z której pobrano PDF. Sprawdź autorów, tytuł, czasopismo, rok, tom, numer zeszytu oraz strony lub identyfikator artykułu. DOI zapisz, jeśli źródło go posiada i wymaga tego przyjęty wariant.

Rzeczywisty artykuł z numerem zamiast zakresu stron

G. O. Boateng, T. B. Neilands, E. A. Frongillo, H. R. Melgar-Quiñonez, S. L. Young, Best Practices for Developing and Validating Scales for Health, Social, and Behavioral Research: A Primer, „Frontiers in Public Health” 2018, t. 6, art. 149, DOI: 10.3389/fpubh.2018.00149, [lokalizacja wykorzystanego fragmentu].

Liczba 149 jest tutaj numerem artykułu. Zapis „s. 149” sugerowałby coś innego. Wersja PDF ma własne numery stron, a wersja HTML podział na sekcje. Wybierz lokalizację odpowiadającą materiałowi, z którego rzeczywiście korzystasz, i wymaganiom pracy. Nie dopisuj stron 149-166 tylko dlatego, że plik liczy kilkanaście stron.

Jeżeli czasopismo używa tradycyjnego zakresu stron, bibliografia może zawierać cały zakres artykułu, natomiast przypis wskazuje wykorzystany fragment. Numer zeszytu nie jest numerem tomu. Gdy na stronie wydawcy podano oba, rozpoznaj je przed skracaniem opisu.

Źródło internetowe, brak autora lub brak daty

Dla samodzielnej strony internetowej przygotuj opis konkretnego materiału: autora indywidualnego lub instytucjonalnego, tytuł, datę, jeśli jest wskazana, oraz adres. W wielu tradycyjnych instrukcjach dodaje się datę dostępu. Nie zakładaj jednak, że taka data zastępuje datę publikacji.

Wzór do uzupełnienia

[Autor lub instytucja], [Tytuł konkretnej strony], [data publikacji, jeżeli podana], [dokładny adres], [dostęp: rzeczywista data dostępu].

To szablon, nie opis istniejącej publikacji. Usuń pola nieprzewidziane w wymaganym stylu i uzupełnij pozostałe sprawdzonymi danymi.

Przykładem materiału instytucjonalnego są Wytyczne dla autorów publikacji KSAP, dostępne pod adresem ksap.gov.pl/ksap/ksap/wydawnictwo/wytyczne-dla-autorow-publikacji. Własny przypis przygotuj po sprawdzeniu autorstwa i daty widocznej na stronie. Rok copyright w stopce całego serwisu nie rozstrzyga o roku opracowania tego konkretnego tekstu.

  • Brak nazwiska: sprawdź, czy autorem jest instytucja. Wydawca lub właściciel serwisu nie jest automatycznie autorem każdego tekstu. Jeśli autorstwa nie ustalono, zastosuj rozpoczęcie opisu przewidziane przez instrukcję, często od tytułu.
  • Brak daty: użyj oznaczenia dopuszczonego w wymaganiach, na przykład „b.d.”, jeżeli rzeczywiście taki zapis przyjęto. Nie zgaduj roku na podstawie adresu pliku.
  • Brak stron: zastosuj dopuszczony lokalizator, np. tytuł sekcji. Nie wpisuj numeru strony, którego w źródle nie ma.
  • Treść zmienna: zachowaj datę dostępu i, jeżeli to możliwe, informację o wersji lub archiwalny zapis wykorzystanego materiału.

Nie traktuj strony z listą wyników Google jako źródła artykułu, który na niej znaleziono. Otwórz dokument i odwołaj się do niego. Gdy nie masz jeszcze odpowiedniego materiału, wróć do poradnika jak wyszukiwać i oceniać literaturę do pracy.

Powtórne cytowanie: „tamże”, „ibidem” i skrócony tytuł

Pełny przypis i przypis skrócony mają identyfikować tę samą publikację. Nie chodzi o skrócenie za wszelką cenę. Czytelnik powinien bez zgadywania ustalić, do której książki wracasz. Możesz spotkać wariant oparty na skróconym tytule oraz wariant wykorzystujący „dz. cyt.” lub „op. cit.”. Wybierz rozwiązanie zaakceptowane w Twoich wytycznych.

Wariant A: nazwisko i krótki, rozpoznawalny tytuł

  1. M. Sydor, Wskazówki dla piszących prace dyplomowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Poznań 2014, s. [A].
  2. Tamże, s. [B].
  3. J. A. Krosnick, S. Presser, Question and Questionnaire Design, [w:] P. V. Marsden, J. D. Wright (red.), Handbook of Survey Research, wyd. 2, Emerald Group Publishing, Bingley 2010, s. [C].
  4. M. Sydor, Wskazówki dla piszących..., s. [D].

Litery A-D oznaczają miejsca do uzupełnienia rzeczywistymi numerami stron. Sekwencja pokazuje kolejność źródeł, a nie cztery gotowe cytaty. W drugim przypisie „tamże” ma jednoznaczny poprzednik. W czwartym takie słowo odesłałoby do rozdziału Krosnicka i Pressera, dlatego wraca nazwisko oraz tytuł książki Sydora.

Wariant B: „dz. cyt.” lub „op. cit.”

Gdy instrukcja przewiduje to rozwiązanie, powtórne odwołanie może wyglądać: „M. Sydor, dz. cyt., s. [D]”. Jeżeli powołujesz się na więcej prac tego samego autora, sam skrót nie wystarcza do ich odróżnienia. Dodaj rozpoznawalny fragment tytułu zgodnie z instrukcją, np. „M. Sydor, Wskazówki dla piszących..., dz. cyt., s. [D]”.

„Ibidem” jest łacińskim odpowiednikiem używanym w funkcji podobnej do „tamże”. Zmiana strony wymaga podania nowej lokalizacji. Gdy poprzedni przypis wymienia kilka publikacji, taki skrót może być niejasny. Wówczas bezpieczniejsze jest jednoznaczne wskazanie autora i tytułu, w wariancie dopuszczonym przez wymagania.

Nie przenoś tych skrótów automatycznie do odwołań APA. Nie mieszaj też dowolnie wersji polskich i łacińskich, jeśli instrukcja wymaga jednej konwencji. Konkretne przykłady obu rodzajów skracania można porównać w wytycznych Wydawnictwa KSAP. Są to zasady tego wydawcy, a nie nadrzędna instrukcja dla wszystkich uczelni.

Cytat, parafraza i numer strony - do czego odsyła przypis?

Przy cytacie odtwarzasz słowa źródła, a przy parafrazie samodzielnie przedstawiasz jego myśl. W obu przypadkach wskazujesz pochodzenie informacji. Sam przypis nie zamienia dosłownie przejętego zdania w parafrazę. Cytat wymaga oznaczenia cytowania, a jego tekst trzeba porównać z oryginałem.

Numer strony odczytuj z właściwej paginacji dokumentu. W PDF pierwsze ekrany mogą obejmować okładkę i strony wstępne. Wtedy ekran 15 nie musi odpowiadać drukowanej stronie 15. Zapisuj numer widoczny w publikacji, a przy jego braku użyj innego dopuszczonego lokalizatora.

W tradycyjnych instrukcjach przypisowych strona konkretnej myśli bywa wymagana również przy parafrazie. Sprawdź swoje zasady, zamiast przenosić reguły z innego systemu. Jeżeli akapit zestawia trzy źródła, oznacz każde w odpowiednim miejscu. Jeden przypis na końcu może nie wyjaśniać, które twierdzenie pochodzi od którego autora.

„Por.” nie jest uniwersalnym zamiennikiem poprawnie opisanej parafrazy. Używaj go w funkcji przewidzianej przez instrukcję. Tak samo „zob.” powinno rzeczywiście kierować do materiału przydatnego przy omawianym zagadnieniu. Dodatkowy skrót nie usprawiedliwia wskazania publikacji, której treści nie sprawdzono.

Od przypisu do bibliografii: jedna publikacja, dwa zadania

Przypis prowadzi do wykorzystanego miejsca. Bibliografia pozwala odnaleźć publikację jako całość. Dlatego opis książki w końcowym wykazie zwykle nie zawiera strony pojedynczego cytatu. Opis rozdziału lub artykułu może natomiast obejmować pełny zakres stron, jeśli wymaga go styl.

Przykład wpisu książki w alfabetycznej bibliografii

Sydor M., Wskazówki dla piszących prace dyplomowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Poznań 2014.

Nie dodajemy tutaj „s. [D]” z jednego przypisu. Nazwisko umieszczamy na początku zgodnie z pokazowym wariantem wykazu. Jeśli wytyczne przewidują inny porządek danych, obowiązuje ich wzór.

Po zakończeniu rozdziału sprawdź, czy każde źródło z przypisów ma właściwy rekord w wykazie i czy każdy rekord ma uzasadnienie w pracy. Wyjątki zależą od stylu i rodzaju materiału. Nie oczekuj osobnej pozycji dla przypisu, który jedynie wyjaśnia własne oznaczenie używane w tekście.

Nie rób bibliografii przez skopiowanie wszystkich przypisów jeden pod drugim. Dostaniesz powtórzenia, „tamże”, różne strony tej samej książki i niepełne tytuły. Zbuduj jeden pełny opis dla każdej rzeczywiście odrębnej publikacji, a potem uporządkuj wykaz według wymagań.

Praktyczny przebieg pracy: uporządkuj cztery odwołania

Załóżmy, że w rozdziale masz dwa odwołania do książki Sydora, jedno do rozdziału Krosnicka i Pressera, a następnie ponownie wracasz do Sydora. To ćwiczenie organizacyjne. Nie zakładamy, że którakolwiek publikacja potwierdza dowolne przygotowane wcześniej zdanie.

  1. Sprawdź zdanie i otwórz źródło. Odszukaj fragment, który rzeczywiście je uzasadnia. Jeśli go nie ma, popraw twierdzenie albo dobierz adekwatny materiał po lekturze.
  2. Uzupełnij dwa rekordy publikacji. Jeden dotyczy książki, drugi rozdziału z danymi całego tomu. Zapisz lokalizacje osobno dla każdego użycia.
  3. Wstaw pierwsze odwołania w wybranym wariancie. Nie dodawaj ręcznie numerów udających przypisy. Dopasuj zapis do zaakceptowanej karty zasad.
  4. Oceń każde powtórzenie. Bezpośrednio po tej samej książce możesz zastosować przewidziane „tamże”. Po innym źródle wróć do jednoznacznego skrótu autora i tytułu albo wariantu z „dz. cyt.”.
  5. Przenieś jeden akapit w kopii roboczej. Zobacz, jak zmienia się sąsiedztwo przypisów. Automatyczna numeracja może pozostać poprawna, choć „tamże” zacznie wskazywać niewłaściwą pozycję.
  6. Zbuduj dwa pełne rekordy bibliografii. Nie cztery wpisy odpowiadające czterem użyciom. Obejrzyj też końcowy PDF i sprawdź, czy tekst przypisu pozostaje czytelny.

Taką kontrolę można powtarzać po każdym rozdziale. Nie wymaga jednorazowego przejrzenia całej pracy od początku. Ważniejsze od samej liczby przypisów jest to, czy odwołania pozwalają odtworzyć podstawę Twojego wywodu.

Przypisy w Wordzie i końcowa kontrola

Wstawiaj przypisy przez funkcję edytora: w klasycznym Wordzie wybierz kartę Odwołania i polecenie Wstaw przypis dolny. W Wordzie dla Windows służy do tego również skrót Ctrl+Alt+F opisany w dokumentacji Microsoft. Ręcznie wpisana cyfra w indeksie górnym i dopisek przy dolnym marginesie nie tworzą takiego połączenia.

Edytor zarządza numeracją i przenoszeniem przypisów między stronami. Nie ocenia jednak, czy „tamże” ma nadal poprawny poprzednik, autor rzeczywiście napisał wskazaną książkę i numer strony odpowiada cytatowi. To trzeba sprawdzić w treści oraz źródle. Przy zmianie stylu lub konwersji pliku zachowaj kopię wersji z działającymi odwołaniami.

  • Każdy przykład zapisu odpowiada wymaganemu wariantowi, bez przypadkowego mieszania systemów.
  • Autor rozdziału nie został zastąpiony redaktorem książki.
  • Numer artykułu nie udaje zakresu stron.
  • Cytaty i parafrazy mają identyfikowalne źródła oraz odpowiednie lokalizacje.
  • „Tamże” i krótkie tytuły pozostają jednoznaczne po przenoszeniu akapitów.
  • Brakujących dat, autorów i stron nie uzupełniono domysłami.
  • Końcowy wykaz zawiera pełne, uporządkowane opisy zamiast kopii skróconych przypisów.

Jeżeli po tej kontroli zostają niespójne rekordy lub trudne powtórne cytowania, przydatna może być usługa Poprawa bibliografii i przypisów w pracy licencjackiej i magisterskiej. Gdy dane źródeł są poprawne, ale przypisy rozjeżdżają się wizualnie w dokumencie, właściwym uzupełnieniem jest Formatowanie pracy licencjackiej i magisterskiej. Zakres ustalamy na podstawie pliku i wytycznych.

Najczęstsze pytania

Czy parafraza wymaga podania źródła?

Tak, gdy przedstawia cudzą myśl lub ustalenie. Sprawdzam oznaczenie źródła zarówno przy parafrazach, jak i cytatach bezpośrednich. Weryfikacja zgodności cytatu z oryginałem wymaga dostępu do wskazanej publikacji.

Własne sformułowanie zdania nie usuwa zależności od publikacji. Nie oznacza to jednak obowiązku dodawania przypisu do każdego zdania organizującego Twój własny wywód.


Czy wszystkie pozycje w bibliografii muszą być cytowane?

Zależy to od wytycznych i rodzaju spisu. Literatura cytowana obejmuje źródła przywołane w tekście, z wyjątkami przewidzianymi przez dany styl. Niektóre uczelnie dopuszczają szerszą bibliografię obejmującą również materiały wykorzystane do poznania tematu. Nie usuwam takich pozycji automatycznie.

Robocza lista znalezionych publikacji to jeszcze nie końcowa bibliografia. Nie dopisuj nieprzejrzanych źródeł tylko po to, aby zwiększyć liczbę pozycji. W APA lista referencji zasadniczo odpowiada cytowaniom w tekście.


Czy mogę zlecić tylko bibliografię, przypisy, spis treści lub numerację?

Tak. Nie trzeba zamawiać poprawy całej pracy. Można zlecić wyłącznie bibliografię, przypisy, formatowanie, spis treści, tabele, wykresy, aneksy, numerację stron albo dostosowanie dokumentu do wytycznych uczelni.

To dobre rozwiązanie wtedy, gdy treść jest już gotowa, ale dokument wymaga uporządkowania technicznego przed wysłaniem do promotora, sprawdzeniem w JSA lub złożeniem na uczelni.


Czy przypisy dolne i oksfordzkie oznaczają to samo?

Nie całkiem. Przypis dolny to sposób umieszczenia informacji u dołu strony. Może zawierać opis źródła lub objaśnienie. Określenie „oksfordzki” odnosi się do konwencji zapisu, często tradycyjnego systemu przypisów bibliograficznych.

Szczegóły różnią się między instrukcjami. Przed poprawą dokumentu sprawdzam wzór wymagany przez Twoją uczelnię lub promotora; nie zakładam, że każdy przypis dolny musi mieć identyczną postać.


Kiedy można użyć „tamże” lub „ibidem” w przypisie?

Wtedy, gdy przyjęte wytyczne pozwalają na ten skrót i odnosi się on jednoznacznie do tego samego źródła co bezpośrednio poprzedni przypis. Przy innej stronie podaj nowy numer. Jeśli wcześniejszy przypis zawiera kilka publikacji, skrót może być niejasny.

Po wstawieniu lub przeniesieniu akapitu trzeba ponownie sprawdzić sąsiedztwo przypisów. Automatyczna numeracja Worda nie ocenia, czy „tamże” nadal wskazuje właściwą publikację.


Jak skrócić przypis, jeśli cytuję kilka książek tego samego autora?

Użyj jednoznacznego skrótu przewidzianego w wymaganym stylu, zwykle nazwiska i rozpoznawalnego fragmentu tytułu oraz strony. Samo nazwisko z „dz. cyt.” może nie wyjaśniać, do której z książek odsyłasz.

Nie trzeba powtarzać całego opisu przy każdym użyciu, jeśli instrukcja dopuszcza skróty. Trzeba jednak zachować tyle informacji, aby czytelnik znalazł właściwą publikację bez zgadywania.

Potrzebujesz uporządkować przypisy w swojej pracy?

Prześlij edytowalny dokument, instrukcję cytowania i uwagi promotora. Napisz, czy chodzi o pojedynczy rozdział, całą bibliografię czy również wygląd przypisów. Jeżeli potrzebne jest sprawdzenie cytatów, dołącz publikacje lub właściwe fragmenty źródeł.

Na tej podstawie określę, które elementy wymagają poprawy i jak przygotować spójny zapis. Podaj też termin oraz informację, czy odwołania obsługuje Word lub menedżer bibliografii.

Omów poprawę przypisów

Źródła zasad i danych użytych w przykładach

Wskazane instrukcje opisują warianty poszczególnych wydawców. Własne przykłady sekwencji odwołań są ćwiczeniem redakcyjnym. Nie są cytatami z wymienionych publikacji ani deklaracją zastosowania jednej instrukcji na wszystkich uczelniach.

  • Wydawnictwo KSAP, Wytyczne dla autorów publikacji. Źródło przykładowych zasad opisu i skracania; odnośnik podano przy omówieniu powtórzeń.
  • Sydor M. (2014), Wskazówki dla piszących prace dyplomowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. DOI: 10.17306/978-83-7160-725-7. Przykład rzeczywistej książki, bez przytaczania jej twierdzeń.
  • Marsden P. V., Wright J. D. (red.) (2010), Handbook of Survey Research, wyd. 2, Emerald Group Publishing. Krosnick J. A., Presser S., Question and Questionnaire Design, s. 263-313. Dane sprawdzone w rekordzie redaktora tomu w Harvard University i udostępnionym przez autora rozdziale w Stanford University.
  • Boateng G. O., Neilands T. B., Frongillo E. A., Melgar-Quiñonez H. R., Young S. L. (2018), Best Practices for Developing and Validating Scales for Health, Social, and Behavioral Research: A Primer, „Frontiers in Public Health”, 6, art. 149. DOI: 10.3389/fpubh.2018.00149. Przykład numeru artykułu i danych publikacji.
  • Microsoft Support, Skróty klawiaturowe w programie Word oraz instrukcje obsługi przypisów. Dokumentacja funkcji, nie źródło zasad cytowania wymaganych przez uczelnię.

Czytaj również

Akty prawne i orzecznictwo w bibliografii i przypisach - przykłady

Akt prawny w bibliografii powinien pozwalać odnaleźć konkretny dokument i ustalić, z jakiej wersji korzystasz. W przypisie do wyroku potrzebujesz przede wszystkim rodzaju orzeczenia, sądu, daty i sygnatury. Sam napis „Kodeks cywilny” albo adres strony z wynikami wyszukiwania nie wystarczy... Akt prawny w bibliografii powinien pozwalać odnaleźć konkretny dokument i ustalić, z jakiej wersji korzystasz. W przypisie do wyroku potrzebujesz przede wszystkim rodzaju orzeczenia, sądu, daty i sygnatury. Sam napis „Kodeks cywilny” albo adres strony z wynikami wyszukiwania nie wystarczy, aby czytelnik odtworzył Twoją pracę ze źródłami. Poniżej pokazuję, jak zapisać ustawę, kodeks i orzeczenie w pracy licencjackiej lub magisterskiej, skąd wziąć dane oraz jak rozdzielić akty prawne, orzecznictwo i literaturę. To poradnik redakcyjny: przykłady służą identyfikacji dokumentów, a nie ocenie konkretnej sprawy prawnej. Ostateczny format przypisów uzgodnij z aktualnymi wytycznymi swojego wydziału. Najpierw ustal, co rzeczywiście przywołujesz. Ustawa ustanawia przepisy, orzeczenie jest rozstrzygnięciem sądu, a komentarz przedstawia opracowanie autora lub autorów. Nie opisuj ich jednym schematem jak trzech książek. Przy ustawie nie wpisujesz autora znalezionego w stopce serwisu, a przy orzeczeniu nie traktujesz nazwiska sędziego jako odpowiednika autora monografii. Jeżeli korzystasz z objaśnienia przepisu w komentarzu, wskaż to opracowanie i właściwy fragment. Jeżeli analizujesz treść samego przepisu, zidentyfikuj akt i jednostkę redakcyjną. W jednym akapicie mogą być potrzebne oba odwołania, ponieważ pełnią inne funkcje. Staranny przypis nie powinien przypisywać sądowi opinii komentatora ani komentatorowi brzmienia ustawy. Ogólny dobór stylu, zapisy książek, DOI i zgodność bibliografii z cytowaniami omawiam w osobnym poradniku. Tutaj skupiam się na dokumentach prawnych, ich wersjach i identyfikatorach. Dzięki temu możesz poprawić szczególny rodzaj źródeł bez przebudowy całego systemu cytowania w gotowej pracy. Poradnik o bibliografii i przypisach w całej pracy Zacznij od karty dokumentu w oficjalnym systemie ELI lub ISAP. Wyszukiwanie po tytule pomaga znaleźć materiał, ale dopiero porównanie metryki pozwala odróżnić dokumenty o podobnych nazwach. Zapisz pełny tytuł, datę aktu, oznaczenie publikacji i informację o wykorzystanej wersji. Osobno zanotuj konkretny przepis oraz adres prowadzący do właściwego dokumentu. Dobrą notatką roboczą jest komplet danych oraz jedno zdanie: „ten dokument wykorzystuję do akapitu o…”. Takie powiązanie ułatwia późniejsze sprawdzenie, czy przypis podpiera dokładnie to twierdzenie, przy...

Czytaj artykuł

Bibliografia i przypisy - najczęstsze błędy formalne, które obniżają jakość pracy

Bibliografia i przypisy często wydają się tylko technicznym dodatkiem do pracy dyplomowej. W praktyce mogą jednak mocno wpłynąć na ocenę tekstu, ponieważ pokazują, czy autor korzystał ze źródeł w sposób rzetelny, konsekwentny i zgodny z wymaganiami uczelni. Jeśli w tekście brakuje materiału źródłowego, wróć najpierw do wyszukiwania i oceny literatury do pracy. Uzupełniaj odwołania na podstawie przeczytanych publikacji, zamiast dobierać przypadkowe tytuły do gotowych twierdzeń. Jeśli problemem jest brak źródeł do argumentu, a nie sposób zapisu znanych publikacji, sprawdź . Taki zakres obejmuje przygotowanie całej niezbędnej literatury i bibliografii do uzgodnionych zagadnień, zanim powstaną odwołania w gotowym tekście. Jeśli poprawiasz cytowania po badaniu antyplagiatowym, zobacz również jak interpretować raport JSA i odróżnić podobieństwo od wskazań AI. To pomoże ustalić, czego dotyczy uwaga, zanim zaczniesz zmieniać tekst. Szczegółowe przykłady zapisu ustaw i orzeczeń w przypisach i bibliografii pokazują, jak sprawdzić dane publikacyjne, wersję tekstu i oznaczenie sprawy. Pełny zapis i sekwencję powtórnych odwołań porównasz w poradniku przypisy dolne i oksfordzkie na przykładach, który pokazuje przejście od źródła do skróconego przypisu i bibliografii. Pracuj na jednej, jasno oznaczonej wersji. Dołącz aktualne wytyczne oraz uwagi promotora. Jeśli korzystasz z menedżera bibliografii, zachowaj dokument z działającymi polami cytowań. Przejrzyj odwołania w rozdziałach, podpisach tabel, załącznikach i przypisach. Zbierz brakujące pliki lub adresy. Szczególną uwagę poświęć notatkom roboczym typu „dopisać źródło”, „strona?” i „autor do sprawdzenia”. Porównaj cytaty z oryginałem. Przy parafrazach sprawdź, czy nie rozszerzono wniosku autora poza to, co wynika z publikacji. Na przykład opis wyników jednej grupy badanych nie uzasadnia automatycznie twierdzenia o wszystkich studentach. Popraw autorów, daty, tytuły i dane wydawnicze. Zastosuj właściwy schemat do każdego rodzaju źródła. Nie poprawiaj braków na podstawie domysłów. Jeżeli informacji nie da się ustalić, wróć do zasad obsługi brakujących danych w wybranym stylu. Źródła metod i narzędzi powinny odpowiadać temu, co opisano w rozdziale badawczym. W razie wątpliwości wróć do poradnika o metodologii badań własnych. Bibliografia nie naprawi rozbieżności między narzędziem faktycznie zastosowanym a narzędziem nazwanym w tekście. Jeśli problemy dotyczą również kolejności rozdziałów, skorzystaj z poradnika o strukturze pracy dyplomowej. Zmiany organizacji tekstu wykonaj przed końcową kontrolą skróconych przypisów i numeracji. Sprawdź przeniesienia przypisów,...

Czytaj artykuł