Otwierasz dwie polskie publikacje o jakości życia osób hemodializowanych. W jednej autorzy podają wyniki WHOQOL-BREF, w drugiej omawiają funkcjonowanie społeczne i witalność ocenione za pomocą SF-36. Oba teksty pasują do tematu pracy, ale ich punktów nie da się czytać na jednej osi. Zacznij od zapisania przy każdej publikacji czterech informacji: kogo badano, jakim narzędziem, jaki dokładnie wynik opisano i z czym go zestawiono. Na przykład: „71 osób hemodializowanych w jednym ośrodku, SF-36, witalność, związek z wynikiem skali ARMS”. Taka notatka daje materiał do napisania akapitu i pozwala sprawdzić, gdzie kończy się ustalenie badaczy.
Jeśli przygotowujesz pracę magisterską na kierunku „Pielęgniarstwo”, rozdział teoretyczny może przeprowadzić czytelnika od perspektywy pacjenta do pytania, na które chcesz odpowiedzieć w swojej pracy. Zdefiniuj ocenianą jakość życia, pokaż wybrane obszary codziennego funkcjonowania, porównaj w nich ustalenia badaczy, a na końcu wskaż znaczenie konkretnej potrzeby dla opieki pielęgniarskiej. Poniżej wykonasz te kroki na dwóch badaniach jakości życia z Polski oraz osobnym badaniu oczekiwań dotyczących wsparcia.
Zawęź temat do tego, co badanie rzeczywiście może pokazać
Jakość życia w ujęciu WHO dotyczy tego, jak osoba postrzega własne położenie w kontekście kultury, wyznawanych wartości, celów i oczekiwań. Definicja uwzględnia punkt widzenia osoby badanej. W rozdziale oznacza to konkretną różnicę między wskaźnikiem oceny jakości życia a informacją medyczną zawartą w opisie próby. Na przykład czas leczenia można ustalić z dokumentacji lub deklaracji. To, jak pacjent opisuje codzienne funkcjonowanie, uzyskujesz z jego odpowiedzi na określone pytania. Dopiero badanie, które ma obie informacje, daje podstawę do sprawdzenia ich związku.
Jak odróżnić jakość życia od zadowolenia ze zdrowia?
W WHOQOL-BREF obok ocen domen występują dwie rozpatrywane oddzielnie pozycje ogólne dotyczące postrzegania jakości życia i własnego zdrowia. Pacjent może inaczej oceniać te dwa aspekty. Z rozdziału powinno wynikać, czy przytoczona liczba odnosi się do pojedynczej oceny, do domeny czy do innego wskaźnika z konkretnego badania. Gdy źródło podaje średnią z samooceny zdrowia, nazwij ją właśnie tak. Ocenę całego życia możesz opisać w kolejnym zdaniu, jeśli badanie również ją uwzględnia.
Przy publikacjach o jakości życia związanej ze zdrowiem spotkasz skrót HRQoL od health-related quality of life. W Twojej pracy możesz użyć go, kiedy rozpatrujesz funkcjonowanie i samopoczucie w związku ze zdrowiem. Doprecyzuj, jak dane źródło przekłada ten zakres na wynik. Funkcjonowanie fizyczne w kwestionariuszu, ocena zadowolenia z relacji i deklaracja otrzymywania pomocy to różne obserwacje. Jedna może dotyczyć wykonywania codziennych czynności, druga tego, jak pacjent ocenia swoją sytuację społeczną, a trzecia tego, od kogo w konkretnych warunkach otrzymuje wsparcie. Wspólny temat tych obserwacji uzasadnia ich zestawienie w rozdziale. Każda nadal wymaga własnej nazwy.
Ile informacji o hemodializie potrzeba w teorii?
Na początku wyjaśnij, do jakiej populacji odnoszą się rozdział i badania omawiane dalej. W tym poradniku są to osoby leczone hemodializą. Wystarczy krótko umieścić hemodializę w kontekście leczenia nerkozastępczego i nazwać te elementy doświadczenia pacjenta, które podejmiesz w przeglądzie. Jeśli przedmiotem pracy jest organizacja codziennych zajęć, czytelnik potrzebuje wiedzieć, dlaczego w tekstach pojawia się czas przeznaczony na zabiegi i podróż do ośrodka. Jeśli interesuje Cię wsparcie informacyjne, ważniejsza jest sytuacja, w której pacjent zadaje pytania i otrzymuje informacje dotyczące opieki. Rozwiń te wątki wtedy, gdy masz publikacje pozwalające o nich powiedzieć coś konkretnego.
W roboczej wersji podkreśl każde zdanie, które ma przygotować grunt pod kolejny podrozdział. „Analizę skupiono na codziennym funkcjonowaniu, relacjach społecznych i oczekiwaniach dotyczących wsparcia” wyjaśnia dobór literatury. Wielostronicowe omówienie parametrów procedury wymagałoby uzasadnienia w temacie pracy. Sprawdź też, czy użyte artykuły obejmują wyłącznie osoby hemodializowane. Jeśli próba uwzględnia również dializę otrzewnową lub inne formy leczenia, sprawdź, czy autorzy podali wynik dla hemodializy osobno. Wynik opisany dla całej próby przedstaw jako taki, podając strukturę próby w zakresie ważnym dla wniosku.
Jak z hasła „jakość życia” przejść do planu rozdziału?
Wybierz dwa lub trzy pytania, na które rzeczywiście odpowiadają publikacje. W przykładowym rozdziale pierwsze brzmi: „Jak osoby hemodializowane oceniają wybrane obszary życia w polskich badaniach?”. Drugie dotyczy tego, „z jakimi cechami lub doświadczeniami wiążą się wyniki konkretnych obszarów?”. Trzecie kieruje do pielęgniarstwa: „jakie oczekiwania dotyczące wsparcia odnotowano wśród badanych?”. Taki plan daje osobne miejsca na samooceny, związki statystyczne i oczekiwania dotyczące opieki. Przy każdym pytaniu możesz następnie dobrać dwa źródła albo dokładnie wskazać zakres jednego.
Pytania zmień zgodnie z tematem promotorskim i typem pracy. W pracy empirycznej przegląd może pomóc uzasadnić, dlaczego w części badawczej wybierasz określony wskaźnik, np. domenę społeczną. W pracy przeglądowej pokaż, na jakich zasadach uwzględniono publikacje. W obu przypadkach możesz zapisać datę wyszukiwania, miejsca, w których szukano, i powód włączenia każdego tekstu. Do własnego przeglądu pasują prace mierzące wynik, który da się powiązać z pytaniem rozdziału, oraz źródła terminologiczne i metodologiczne niezbędne do jego zrozumienia. Jeżeli ilustracją jest wybrane zestawienie kilku badań, nazwij je tak i nie wyciągaj z niego wniosków o całym stanie literatury.
Rozpoznaj, którą część doświadczenia opisuje kwestionariusz
Po zapisaniu definicji przejdź do narzędzi używanych w przywoływanych badaniach. Czytelnik potrzebuje kilku zdań, z których dowie się, co reprezentują przytaczane wyniki i jak są opisane w danej publikacji. Zanim zestawisz akapity, sprawdź nazwę i wersję narzędzia, nazwę domeny, zakres i kierunek jego interpretacji. W publikacji mogą wystąpić osobno wynik domeny, wynik zbiorczy i odpowiedź na pytanie ogólne. Zapisuj je w notatkach tak szczegółowo, żeby po tygodniu dało się ponownie odnaleźć właściwy wiersz wyników.
WHOQOL-BREF pokazuje profil czterech domen
W dokumentacji WHO skrócone narzędzie WHOQOL-BREF ma 26 pozycji. Dwie pozycje ogólne rozpatruje się osobno, a pozostałe składają się na domeny fizyczną, psychologiczną, relacji społecznych i środowiskową. Dzięki temu możesz omówić np. ocenę relacji w domenie społecznej i sięgnąć do innego wyniku, jeśli potrzebujesz opisać ocenę środowiska życia. Sprawdź, jakich nazw używa cytowana publikacja. W artykule Piernikowskiej występuje między innymi określenie „domena socjalna”. W przeglądzie możesz wyjaśnić, że w tym badaniu dotyczy ona domeny relacji społecznych WHOQOL-BREF.
Instrukcja WHO opisuje przeliczenia wyników domen, m.in. do zakresu 4-20 lub 0-100. W publikacjach możesz spotkać również wartości uzyskane z sum przed docelowym przeliczeniem. Przed porównaniem sprawdź sposób obliczenia w metodzie konkretnej pracy. Domena środowiskowa i społeczna mają różną liczbę pozycji. Jeżeli autor podaje ich sumy, większa liczba zebranych punktów w jednej domenie sama nie wskazuje, że jest lepiej oceniana. Nawet gdy wszystkie domeny przedstawiono w tym samym zakresie, zestawienie pokazuje układ wyników w obrębie narzędzia, a jego znaczenie zależy od obszaru, próby i sposobu interpretacji.
Jaracz, Kalfoss, Górna i Bączyk (2006) ocenili właściwości psychometryczne polskiej wersji WHOQOL-BREF w próbie 908 respondentów. Przywołaj tę pracę jako źródło wiedzy o polskim pomiarze ogólnej jakości życia. Autorzy odnotowali m.in., że spójność wewnętrzna rozumiana jako zgodność pozycji w obrębie domeny była słabsza w domenie społecznej niż w pozostałych. Jest to informacja o właściwościach wyników w tamtym badaniu. Liczby 908 nie dopisuj do liczebności badań hemodializy. Jeśli potrzebujesz uzasadnić precyzję pomiaru w konkretnej grupie osób hemodializowanych, poszukaj danych o tej grupie i tej wersji narzędzia.
SF-36 pomaga opisać inne aspekty funkcjonowania
W polskim badaniu Cybulskiej, Leszczewicz i Grochans SF-36 wykorzystano m.in. do opisu sprawności fizycznej, witalności, funkcjonowania społecznego oraz ograniczeń w wykonywaniu ról związanych z problemami emocjonalnymi. W pracy występuje także MCS, czyli zbiorczy wynik komponentu psychicznego. Gdy cytujesz publikację, nazwij go komponentem, aby czytelnik odróżnił go od pojedynczej skali. W tym samym badaniu użyto ARMS, czyli skali odnoszącej się do przyjmowania leków i uzupełniania ich zapasu. Związek wyniku ARMS z wynikiem jakości życia wymaga wymienienia obu miar, bo każda opisuje inną stronę doświadczenia pacjenta.
Pojęcie funkcjonowania społecznego może wydawać się podobne do nazwy domeny społecznej WHOQOL-BREF. Zanim potraktujesz wyniki jako ten sam wskaźnik, sprawdź, o co pyta każda miara i za jaki okres. Możesz zestawić artykuły przy wątku codziennych relacji i aktywności. Przy liczbach zachowaj nazwę instrumentu i opis domeny lub komponentu. Ta ostrożność jest szczególnie ważna, gdy dwa artykuły podają punkty od 0 do 100. Wspólny zapis skali liczbowej mówi, jak prezentowane są wartości. Porównywalność znaczenia wyniku zależy także od treści pozycji, tego, jak powstaje wynik, oraz porównywanych grup.
Kiedy warto wspomnieć o narzędziu dla osób z chorobą nerek?
Jeżeli rozdział obejmuje także obciążenia odczuwane w związku z chorobą nerek, możesz wymienić rodzinę kwestionariuszy KDQOL. Dokumentacja RAND rozróżnia wersję KDQOL-SF 1.3 oraz KDQOL-36. KDQOL-36 ma 36 pozycji, z których 12 należy do części ogólnej SF-12. Pozostałe pozycje składają się na trzy skale dotyczące obciążenia chorobą nerek, objawów i problemów oraz skutków choroby nerek w życiu. W tekście wskaż, która wersja została użyta w przywoływanej pracy. Informacja o tym, że istnieją różne wersje, przydaje się także przy opisie wyników w publikacji, która używa skrótu KDQOL bez doprecyzowania w streszczeniu.
W przykładowym zestawieniu opieramy interpretację bezpośrednio na WHOQOL-BREF, SF-36 oraz ankiecie o wsparciu. KDQOL-36 pokazuje tu, jak zwrócić uwagę na treść miary w przeglądzie. Jeśli Twoje pytanie dotyczy obciążenia chorobą, poszukaj prac, które wprost wyodrębniają ten wynik. Gdy pytanie zawęża się do relacji społecznych, wybieraj teksty, w których ten obszar został osobno zdefiniowany i zmierzony. Sprawdzenie odpowiedniej wersji językowej oraz warunków użycia kwestionariusza ma znaczenie przy planowaniu badań własnych. Przed decyzją zapoznaj się z dokumentacją wersji rozważanej w projekcie.
Zrób karty trzech polskich badań przed pierwszym akapitem syntezy
Karta powinna zawierać wynik wybrany do Twojego pytania, a także miejsce, z którego go odczytano. Jeśli autorzy opisują wyniki inaczej w streszczeniu i w rozdziale z analizą, sprawdź tabele, ryciny oraz treść metody. Do syntezy wybierz sformułowanie, które możesz podeprzeć konkretnym zapisem z wyników. W przypadku niespójności, której publikacja nie rozstrzyga, pomiń niepotwierdzony szczegół albo nazwij ograniczenie. Poniżej każda karta skupia się na innych obserwacjach i prowadzi do konkretnego zdania w rozdziale.
Piernikowska – wyniki WHOQOL-BREF i sytuacja społeczna
- Kogo badano? Badanie opisane w 2023 roku obejmowało 100 osób hemodializowanych. W zbiorze uwzględniono między innymi dane socjodemograficzne i informacje dotyczące leczenia.
- Co mierzono? WHOQOL-BREF dał wyniki czterech domen i dwóch odrębnych ocen ogólnych. Dane o stanie cywilnym i innych cechach pochodziły z metryczki.
- Co podają wyniki? Średnia z pozycji ogólnej odnoszącej się do jakości życia wyniosła 3,27, a średnia z pozycji ogólnej dotyczącej zdrowia 2,78. Są to średnie odpowiedzi na dwa różne pytania. Przy analizie stanu cywilnego autorka odnotowała istotny statystycznie związek z domeną psychologiczną i środowiskową. W domenie społecznej opisano również średnie poszczególnych grup według stanu cywilnego, lecz w tym zestawieniu nie wskazano istotnej zależności dla tej domeny.
- Jak wykorzystać to w rozdziale? Jako argument za osobnym omawianiem ocen ogólnych i domen. Wątek sytuacji społecznej opisz w odniesieniu do wyników, które wykazano dla konkretnych domen. Same różnice średnich w opisie grup nie wykazują różnic dla każdej pary grup.
Otwórz w publikacji tabelę 1 i opisy wyników przy rycinie 4. Przy domenie środowiskowej autorka wymienia średnie m.in. dla osób rozwiedzionych i pozostających w małżeństwie oraz dla osób owdowiałych. Ustalenie o związku stanu cywilnego z domeną dotyczy porównania w badanej próbie. Użyj go, aby pokazać, że sytuacja społeczna badanych pojawia się obok jakości życia w wybranych obszarach. Jeśli chcesz napisać, że określona grupa różniła się od innej, szukaj analizy tej konkretnej pary grup i jej liczebności. W tym przykładzie poprzestajemy na wyniku dla domeny i precyzyjnie wskazujemy, kiedy mowa o średnich opisowych.
Cybulska, Leszczewicz i Grochans – wyniki SF-36 i miara ARMS
- Kogo badano? W artykule z 2020 roku opisano 71 osób z przewlekłą chorobą nerek leczonych hemodializą w ośrodku w Pile. Liczba 71 odnosi się do całej próby.
- Co mierzono? Funkcjonowanie uwzględnione w SF-36, stosowanie się do zaleceń w zakresie farmakoterapii za pomocą ARMS oraz cechy opisane w ankiecie autorskiej.
- Co podają wyniki? Wyższy wynik ARMS oznaczał większe trudności w stosowaniu się do zaleceń dotyczących leków. W wynikach opisano jego związek z niższymi wynikami m.in. witalności i funkcjonowania społecznego SF-36. Wymieniono także sprawność fizyczną, ograniczenia ról związane z problemami emocjonalnymi i komponent psychiczny MCS. To ustalenia wybranych analiz, a nie jedna zależność liczona z ogólnej sumy całego SF-36.
- Jak wykorzystać to w rozdziale? Jako przykład współwystępowania cech związanych z funkcjonowaniem i przyjmowaniem leków. W tabeli 6 dla funkcjonowania społecznego podano korelację Pearsona r = -0,308 i p = 0,009. Tabela nie podaje liczebności dla poszczególnych korelacji. W tabeli 1 z wynikami opisowymi znamy liczbę dostępnych wyników dla każdej miary: 71 dla funkcjonowania społecznego i 68 dla komponentu psychicznego MCS. Jeśli podajesz liczebność, napisz, czy dotyczy całej próby, wyniku opisowego czy konkretnego testu.
Wynik przydaje się wtedy, gdy w rozdziale piszesz o tym, jak codzienne funkcjonowanie wiąże się z przyjmowaniem leków. Z samego współwystępowania nie można ustalić następstwa w czasie. Możliwe, że trudniejsze funkcjonowanie utrudnia realizowanie zaleceń albo że obie cechy wiążą się z dodatkową okolicznością. Jeśli chcesz napisać o skutkach konkretnej formy wsparcia, potrzebujesz publikacji, która rzeczywiście ją ocenia. Projekt takiego badania musi pozwalać ustalić, jak wynik zmieniał się w czasie i w jakim stopniu zmianę można przypisać temu działaniu.
Mianowana i współautorki – od kogo oczekiwano wsparcia?
- Kogo badano? Badanie przeprowadzono w 2013 roku w jednym oddziale sztucznej nerki w Lublinie. Publikacja ukazała się w 2016 roku. Analizę oparto na 100 poprawnie wypełnionych ankietach spośród 110 rozdanych.
- Co mierzono? Oczekiwane i otrzymywane wsparcie opisane na podstawie odpowiedzi w ankiecie autorskiej. Dla treści tego rozdziału przydatny jest wynik o osobach wskazywanych jako źródło oczekiwanego wsparcia w sytuacji stresu.
- Co podają wyniki? W pytaniu o oczekiwane źródło wsparcia 39 ze 100 badanych wskazało rodzinę, 29 lekarza, a 18 pielęgniarkę. Publikacja oddzielnie przedstawia odpowiedzi dotyczące otrzymanego wsparcia. Procent wskazań pielęgniarki w tym konkretnym pytaniu nie wyraża ani odsetka osób, które kiedykolwiek otrzymały pomoc, ani oceny jakości życia.
- Jak wykorzystać to w rozdziale? Jako źródło do fragmentu o tym, czyje wsparcie wymieniali badani i czego dotyczyła ankieta. Zachowaj odrębność między deklarowanym oczekiwaniem, deklarowanym otrzymaniem pomocy i efektem możliwego działania pielęgniarskiego.
Porównując tę publikację z pozostałymi, sprawdź, czy wszystkie trzy są potrzebne w jednym akapicie. Jeśli akapit dotyczy tego, jak rozumieć wynik domeny społecznej, najpierw zestaw WHOQOL-BREF i SF-36. Źródło o oczekiwanym wsparciu dodaj jako przejście od wyników domen do zagadnienia opieki. Czytelnik będzie wiedział, dlaczego w tekście pojawia się inny typ wyniku. Jeżeli przytaczasz odsetek, podaj mianownik i dopowiedz, czego dotyczyło pytanie. Na przykład „18 na 100 osób wskazało pielęgniarkę jako oczekiwane źródło wsparcia” mówi o innej rzeczy niż „18% badanych było zadowolonych z opieki”.
Zestaw ustalenia w jednym wątku bez łączenia punktacji
W rozdziale łatwo ułożyć publikacje w kolejności czytania: „Piernikowska zbadała…”, „Cybulska i współautorki zbadały…”, „Mianowana i współautorki zbadały…”. W każdym zdaniu pojawia się wtedy nowe badanie, ale trudno dostrzec tok argumentu. Wybierz obszar, wokół którego uporządkujesz materiał. W tym przykładzie będzie to społeczne funkcjonowanie i potrzeba wsparcia. Zacznij od rozróżnienia pomiarów. Potem pokaż jeden wynik dotyczący uwarunkowań w WHOQOL-BREF i jeden wynik o funkcjonowaniu związanym z wynikiem ARMS. Na koniec użyj ankiety o wsparciu, aby przejść do perspektywy pielęgniarskiej.
Które wyniki rzeczywiście odpowiadają na wspólne pytanie?
Piernikowska analizuje stan cywilny jako określoną cechę w metryczce. U Cybulskiej i współautorek interesujący w tym fragmencie wynik opisuje związek między punktacją ARMS a funkcjonowaniem społecznym SF-36. To dwa różne zestawienia. „Stan cywilny” nie zawiera informacji, na kogo można liczyć, a ARMS nie pyta o dostępność znajomych ani rodziny. Wspólne pytanie powinno być na tyle szerokie, by mieszczące się w nim wyniki nie udawały odpowiedzi na tę samą zależność. Możesz zapytać: „Jakie informacje o codziennym funkcjonowaniu i sytuacji społecznej przynoszą wybrane badania?”. Jeśli zamierzasz wnioskować o roli samego wsparcia, potrzebujesz pomiaru wsparcia i określonego wyniku jakości życia u tych samych osób.
Przeczytaj fragment o stanie cywilnym u Piernikowskiej dwa razy. Przy pierwszym czytaniu wybierz jedną rzecz do przedstawienia, np. wykazanie zależności dla domeny psychologicznej i środowiskowej. Przy drugim sprawdź, czy ilustrujące wartości pochodzą z tych samych domen. Średnia domeny społecznej dla konkretnej kategorii stanu cywilnego pozostaje opisem tej kategorii, nawet jeśli jest niższa od średnich pozostałych. Możesz napisać, że w tej próbie średnie różniły się liczbowo. Do stwierdzenia istotnej różnicy potrzebujesz wyniku właściwego porównania, a do wniosku o konkretnej parze grup zwykle również wyniku analizy tej pary.
U Cybulskiej, Leszczewicz i Grochans odszukaj wynik o witalności lub funkcjonowaniu społecznym i upewnij się, że w zdaniu występuje badana cecha, czyli wynik ARMS. Potem wpisz kierunek obu wyników w języku zrozumiałym bez znajomości skal. Wyższy ARMS wskazywał słabsze stosowanie się do zaleceń w zakresie leków i wiązał się z niższym wynikiem m.in. witalności i funkcjonowania społecznego. Jeżeli chcesz opisać siłę związku, podaj współczynnik z właściwego wiersza. Sama wartość p nie oddaje kierunku ani wielkości zaobserwowanego związku.
Jak przejść od notatek do wzorcowego fragmentu?
Zapisz zdanie otwierające tak, żeby pokazywało temat i granice zestawienia. W naszym przykładzie przyda się określenie „wybrane polskie badania”, bo trzy publikacje nie stanowią wyczerpującej oceny literatury. Następnie wstaw nazwy miar i wyników, by rozróżnić odmienne sposoby pomiaru. Na końcu dopisz, dlaczego źródło o oczekiwanym wsparciu rozszerza perspektywę. Poniższe akapity to autorski przykład syntezy oparty na rzeczywistych publikacjach, przygotowany na potrzeby poradnika.
W polskich badaniach osób hemodializowanych codzienne funkcjonowanie opisywano za pomocą narzędzi obejmujących różne obszary życia. Piernikowska (2023) w próbie 100 osób zastosowała WHOQOL-BREF. Zaobserwowała związki stanu cywilnego z wynikami domeny psychologicznej i środowiskowej. Dla domeny relacji społecznych przedstawiła średnie według stanu cywilnego. Ich zróżnicowanie opisuje odpowiedzi osób z badanych grup. Z kolei w badaniu Cybulskiej, Leszczewicz i Grochans (2020), w którym grupa liczyła 71 osób, wyższa punktacja ARMS, wskazująca słabsze stosowanie się do zaleceń dotyczących leków, wiązała się m.in. z niższą witalnością i słabszym funkcjonowaniem społecznym w SF-36. Badania przedstawiają różne zależności dotyczące codziennego funkcjonowania. Ich wyniki można zestawić w odniesieniu do tematu rozdziału, zachowując rozróżnienie między domeną WHOQOL-BREF i odrębną skalą SF-36.
Odrębnego kontekstu dla opisu opieki dostarcza badanie Mianowanej i współautorek (2016). W ankiecie, której wyniki przeanalizowano u 100 pacjentów, 39 osób wskazało rodzinę, 29 lekarza, a 18 pielęgniarkę jako oczekiwane źródło wsparcia. Są to deklaracje dotyczące źródła oczekiwanej pomocy. W pracy pielęgniarskiej wątek wsparcia można na tej podstawie doprecyzować, pytając o potrzeby zgłaszane przez pacjenta i osoby, od których spodziewa się on wsparcia. Aby ocenić związek konkretnej formy wsparcia z jakością życia, potrzebny jest pomiar obu cech. Ocena skutku udzielonego wsparcia wymaga dodatkowo projektu, który pozwala przypisać zaobserwowaną zmianę temu działaniu.
Po napisaniu takiej wersji usuń liczbę, której nie wykorzystujesz w dalszej argumentacji, albo dopowiedz, czemu ma służyć. W pierwszym akapicie liczebności ułatwiają zrozumienie, że wyniki pochodzą z dwóch prób. W drugim mianownik daje się połączyć z trzema przytoczonymi liczebnościami. Nie trzeba przepisywać wszystkich odpowiedzi z ryciny, jeśli wyjaśniasz konkretne porównanie. Dopisz przy swojej pracy, jakie źródło posłużyło do każdej liczby, nawet gdy ostatecznie stosujesz w tekście odsyłacze numeryczne.
Jak poprawić zdania, które mówią więcej niż badania?
- „Wsparcie pielęgniarki podnosi poziom jakości życia pacjentów”. Ustal, czy przywołana publikacja mierzy jednocześnie konkretne wsparcie i jakość życia. Na podstawie ankiety Mianowanej i współautorek możesz napisać: „W badanej grupie pielęgniarkę jako oczekiwane źródło wsparcia wskazało 18 na 100 osób”. Jeśli celem jest ocena efektu wsparcia, sięgnij do badań zaprojektowanych do tego celu.
- „Dwie publikacje dowodzą, że osoby bez partnera funkcjonują gorzej społecznie”. Sprawdź, co stanowi porównywaną cechę i co jest wynikiem. Piernikowska opisała m.in. zależności stanu cywilnego z domenami psychologiczną i środowiskową. W wybranej analizie Cybulskiej i współautorek sprawdzano związek funkcjonowania społecznego z wynikiem ARMS. Możesz przedstawić oba ustalenia we wspólnym wątku o codziennym funkcjonowaniu.
- „Pacjenci w drugim badaniu mieli niższą jakość życia, bo uzyskali mniej punktów”. Napisz, które narzędzia i domeny były wykorzystane. Średnich WHOQOL-BREF i SF-36 nie odejmuj od siebie. W ramach rozdziału możesz porównać zakres treści: „WHOQOL-BREF ujmował relacje jako domenę jakości życia, a SF-36 pozwolił opisać funkcjonowanie społeczne w związku ze zdrowiem”.
- „Stan cywilny nie ma znaczenia dla pacjentów hemodializowanych”. Odszukaj konkretny wynik i sprawdź jego zakres. Jeżeli w danej analizie nie wykazano istotnego związku, napisz, w której próbie, dla której domeny i w jakim porównaniu. Słowo „znaczenie” jest szersze niż wynik testu. Można odczuwać wagę swojej sytuacji rodzinnej, nawet jeśli wynik grupowy nie wykazuje zależności z badaną zmienną.
Rozwiń perspektywę pielęgniarską wokół możliwej potrzeby pacjenta
Gdy akapit o jakości życia jest gotowy, dodaj informację o tym, co wnosi z perspektywy pielęgniarskiej. Wybierz potrzebę lub doświadczenie, które rzeczywiście wiąże się z Twoim pytaniem. W przykładzie można przejść od relacji społecznych do tego, komu pacjent ufa i od kogo oczekuje wyjaśnień. W innym rozdziale punktem wyjścia będzie funkcjonowanie fizyczne i trudność zgłaszana w wykonywaniu codziennych czynności. Każdy z tych wątków wymaga innych źródeł. Wynik domeny pokazuje, gdzie warto szukać kontekstu. Wywiad, pytanie w ankiecie lub inne dane mogą pokazać, jak dana osoba opisuje trudność i czy chciałaby otrzymać określoną pomoc.
Jak opisać znaczenie dla opieki bez przypisywania skuteczności?
Przy każdym przejściu od publikacji do opieki nazwij rodzaj wniosku. „Badani częściej wskazywali rodzinę” jest opisem odpowiedzi. „W wywiadzie pielęgniarskim można uwzględnić pytanie, od kogo pacjent oczekuje pomocy” jest propozycją obszaru rozmowy. „Rozmowa poprawia jakość życia” byłaby twierdzeniem o efekcie, które wymaga osobnego uzasadnienia. Połącz pierwsze dwa zdania, jeśli interesuje Cię przygotowanie części poświęconej potrzebom. Na przykład: „Różne wskazania źródeł pomocy uzasadniają uwzględnienie indywidualnej perspektywy pacjenta w opisie oczekiwanego wsparcia”. Wyjaśnij, że ta propozycja wynika z różnorodności odpowiedzi. Jej użyteczność kliniczna stanowi osobne pytanie.
Jeśli piszesz o wsparciu informacyjnym, dopowiedz, co przez nie rozumiesz w danym fragmencie. Może chodzić o udzielenie zrozumiałej odpowiedzi i wyjaśnienie organizacji opieki. Wsparcie emocjonalne opiszesz inaczej, np. wskazując możliwość rozmowy o odczuwanym obciążeniu. W ankiecie Mianowanej i współautorek pacjenci oceniali oczekiwaną i otrzymywaną pomoc. To punkt wyjścia do pokazania różnych form wsparcia w literaturze. Jeżeli budujesz własną definicję w pracy, sprawdź wskazane przez autorów źródło i zachowaj spójną terminologię w kolejnych podrozdziałach.
Jak połączyć wniosek z pytaniem badawczym?
Przy pracy empirycznej ostatnie zdanie podrozdziału może prowadzić wprost do danych, które rzeczywiście zbierzesz. Jeśli Twój projekt obejmuje osobne pytanie o możliwość uzyskania pomocy i wynik domeny relacji społecznych, zapisz: „W dalszej części pracy przeanalizowano związek między deklarowaną możliwością uzyskania pomocy a oceną domeny relacji społecznych”. Gdy projekt ma objąć dopiero nowe dane, użyj czasu odpowiedniego dla planu badania. W obu przypadkach sformułowanie opisuje dokładnie to, co da się sprawdzić. Jeśli w ankiecie występuje jedynie stan cywilny, pytanie o dostępność pomocy nie będzie miało bezpośredniego wskaźnika i wymaga zmiany zakresu lub dodatkowego pomiaru na etapie projektowania.
W pracy przeglądowej możesz zakończyć fragment wskazaniem, jakie informacje potrzebne do porównania pozostały poza wybranymi publikacjami. W naszym przykładzie każda uwzględniała inny zestaw zmiennych: cechy socjodemograficzne i domeny, stosowanie się do zaleceń dotyczących leków i wskaźniki funkcjonowania, źródła oczekiwanej pomocy. Na tej podstawie można wskazać pytanie, które wymaga innych materiałów, np. o jednoczesną ocenę wsparcia i domeny społecznej. Taki wniosek dotyczy przeanalizowanych artykułów. Stwierdzenie o luce w całej literaturze potrzebuje szerzej udokumentowanego wyszukiwania i kryteriów doboru źródeł.
Sprawdź rękopis z rozdziałem przed wysłaniem promotorowi
Czytając gotowy fragment, oznacz w każdym akapicie zdanie z główną myślą. Przy kolejnym czytaniu podkreśl dane, które ją wspierają. Jeżeli temat akapitu stanowi sytuacja społeczna, ale jedyna liczba dotyczy oceny zdrowia, prawdopodobnie potrzebujesz innej ilustracji albo innej myśli otwierającej. Sprawdź też podmiot zdań. „Osoby hemodializowane” może odnosić się do wszystkich pacjentów, podczas gdy „uczestnicy badania w Pile” zawęża twierdzenie do właściwej próby. W akapicie porównującym kilka badań zastosuj takie określenia szczególnie przy zdaniu zawierającym odsetek, średnią lub związek statystyczny.
Co odczytać z pełnego tekstu po raz drugi?
- Próba i podgrupy. Odróżnij liczbę zaproszonych, liczbę uczestników i liczbę odpowiedzi uwzględnionych w analizie. W źródle o wsparciu rozdziel 110 rozdanych ankiet i 100 analizowanych. Jeśli publikacja nie przyporządkowuje liczebności określonej analizie, nie dopisuj jej na podstawie łącznej próby.
- Jednostka wyniku. Sprawdź, czy przytaczasz punktację domeny, wynik komponentu, średnią z pytania ogólnego, współczynnik korelacji czy odpowiedź na pytanie o oczekiwane wsparcie. Dopisz jednostkę i kierunek tam, gdzie wpływają na interpretację.
- Właściwe porównanie. Znajdź zmienne z raportowanej analizy. Gdy w treści są dwie różne domeny i dwa różne narzędzia, upewnij się, że w swoim zdaniu zachowujesz ich przyporządkowanie do badania.
- Zakres wniosku. Sprawdź, czy autorzy pokazują różnicę opisową, związek statystyczny czy efekt działania w projekcie pozwalającym go oceniać. Zapisz ustalenie na tym poziomie. W przypadku porównania dwóch publikacji dodaj, co utrudnia przeniesienie liczb na wspólną miarę.
- Znaczenie dla celu pracy. Zakończ akapit zdaniem o tym, jak omawiane ustalenie prowadzi do kolejnego pytania. Jeśli akapit ma wspierać uzasadnienie doboru narzędzia do badań własnych, powiedz wprost, którą część Twojego pytania narzędzie może objąć.
Gdzie zakończyć teorię i przejść do metodologii?
W teorii ustal znaczenie pojęć, pokaż dotychczasowe wyniki i sformułuj wniosek z literatury. W metodologii przedstaw, jak odpowiadasz na własne pytanie: określ próbę, narzędzie i analizowane wyniki. Jeżeli badanie już przeprowadzono, opisz odpowiadające mu dane i faktyczny przebieg. Do dalszej pracy wykorzystaj poradnik o metodologii, analizie i dyskusji w pracy pielęgniarskiej. Pomoże odnieść uporządkowany rozdział teoretyczny do zakresu badania i sposobu prezentowania wyników. Przy powrocie do publikacji w dyskusji odszukaj kartę źródła z narzędziem, domeną i porównaniem. Ułatwi to zestawienie własnego wyniku z doniesieniem pod warunkiem, że obie prace rzeczywiście obejmują podobny aspekt funkcjonowania.
Jeżeli promotor poprosił o dopracowanie teorii, sprawdź, do którego z pytań odnosi się uwaga. Przy uwadze „za mało o jakości życia” doprecyzuj domeny i pokaż dwa wyniki, które przybliżają temat zamiast dodawać kolejne definicje. Przy uwadze „za dużo streszczeń” popraw początek i koniec akapitu tak, żeby każde źródło miało określoną rolę względem pytania. Jeśli uwaga dotyczy braku perspektywy pielęgniarskiej, zidentyfikuj badanie, które bezpośrednio opisuje potrzeby pacjenta lub przebieg kontaktu z personelem. Z takiego fragmentu powinno wynikać, co źródła pozwalają przedstawić i które pytanie nadal wymaga odpowiedzi.
Pytania o rozdział teoretyczny i źródła w pielęgniarstwie
Czym synteza literatury różni się od streszczenia publikacji?
Streszczenie przedstawia treść jednej publikacji. Synteza łączy ustalenia kilku źródeł wokół pytania lub problemu, pokazuje ich zgodność, różnice i granice porównania. Wymaga własnego wywodu oraz jednoznacznych odwołań do źródeł; samo ustawienie streszczeń jedno po drugim nie wystarcza.
Czy można oprzeć pracę tylko na polskich źródłach?
To zależy od tematu i wymagań. Przy zagadnieniu międzynarodowym ograniczenie języka może pominąć istotne badania. Polskie źródła pomagają opisać krajowy kontekst, a zagraniczne mogą poszerzyć porównanie. Wybór powinien wynikać z pytania pracy, nie ze sztywnej proporcji.
Czy każdy akapit rozdziału teoretycznego wymaga przypisu?
Nie decyduje o tym liczba akapitów, lecz pochodzenie informacji. Cudze ustalenia, definicje, dane, argumenty i parafrazy wymagają wskazania źródła zgodnie ze stosowanym stylem. Własna zapowiedź układu rozdziału może nie wymagać odwołania. Czytelnik musi jednak wiedzieć, które zdania opierają się na danej publikacji. Jeden przypis na końcu długiego akapitu bywa niewystarczający, gdy omawiasz kilku autorów.
Czy bibliografia w pracy z pielęgniarstwa musi być w stylu Vancouver?
Nie zawsze. Obowiązuje sposób cytowania wskazany w wytycznych promotora lub uczelni. Jeśli wymagany jest Vancouver, pomogę uporządkować numerację odwołań, kolejność pozycji oraz zapis autorów, tytułów, czasopism, roczników, stron i identyfikatorów DOI. Sprawdzę również zgodność cytowań w tekście ze spisem piśmiennictwa.
Czy rozdział teoretyczny może powstać na podstawie mojej bibliografii?
Tak, jeśli publikacje odpowiadają tematowi i można sprawdzić ich treść. Sama lista tytułów nie wystarcza do potwierdzenia konkretnych tez i cytatów. Prześlij dostępne pliki lub dane publikacji. Jeżeli literatura nie pokrywa uzgodnionego zakresu, wskażę potrzebę jej uzupełnienia.
Co otrzymam przy zleceniu opracowania rozdziału teoretycznego?
Zakres może obejmować układ podrozdziałów, opracowany tekst, porównanie stanowisk i odwołania do wykorzystanych źródeł. Ustalam go na podstawie tematu, planu oraz wytycznych. Możesz zamówić nowy rozdział, rozwinięcie istniejącej części lub przebudowę argumentacji.
Źródła
- World Health Organization. WHOQOL: Measuring Quality of Life.
https://www.who.int/tools/whoqol - World Health Organization (1996). WHOQOL-BREF: introduction, administration, scoring and generic version of the assessment. Field trial version.
https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/63529/WHOQOL-BREF.pdf - Piernikowska, A. (2023). Wybrane aspekty jakości życia pacjentów hemodializowanych. Innowacje w Pielęgniarstwie i Naukach o Zdrowiu, 8(1), 59-87. DOI
10.21784/IwP.2023.004. - Cybulska, A. M., Leszczewicz, E. A., Grochans, E. (2020). Jakość życia i przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez chorych hemodializowanych. Pielęgniarstwo w Opiece Długoterminowej, 5(1), 43-54. DOI
10.19251/pwod/2020.1(4). - Mianowana, V., Czekirda, M., Bednarek, A., Nalepa, D., Mianowana, K. (2016). Oczekiwania pacjentów na wsparcie a wsparcie realizowane przez pielęgniarki wobec pacjentów hemodializowanych. Pielęgniarstwo XXI wieku, 15(1), 16-21. DOI
10.1515/pielxxiw-2016-0003. - Jaracz, K., Kalfoss, M., Górna, K., Bączyk, G. (2006). Quality of life in Polish respondents: psychometric properties of the Polish WHOQOL-Bref. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 20(3), 251-260. DOI
10.1111/j.1471-6712.2006.00401.x. - RAND. Kidney Disease Quality of Life Instrument (KDQOL).
https://www.rand.org/health/surveys/kdqol.html
Potrzebujesz wzorcowego rozdziału o jakości życia osób hemodializowanych?
Prześlij temat pracy, wymagania seminarium, bibliografię i roboczy plan. Możesz dołączyć uwagi promotora oraz zaznaczyć miejsca, w których trzeba połączyć wyniki badań z perspektywą opieki pielęgniarskiej. Wskaż, czy potrzebujesz wzorcowego podrozdziału, redakcji gotowego tekstu czy uporządkowania argumentacji w całej części teoretycznej.
Skontaktuj się ze StudentSupport


