Zaproszenie do wywiadu rozesłane, a zgłaszają się głównie osoby, które przeszły przez cały program. Tymczasem Twoja praca z socjologii ma pokazać także doświadczenia osób, które zrezygnowały. Zanim umówisz kolejne rozmowy, sprawdź, gdzie powstała luka w doborze próby i jak ją opisać w metodologii.
Oddziel kryteria udziału od kanału rekrutacji. Pierwsze określają, czy doświadczenie danej osoby odpowiada pytaniu badawczemu. Drugi określa, w jaki sposób zaproszenie do niej dociera. Gdy brakuje ważnej perspektywy, sprawdź najpierw, czy obecny kanał ma szansę dotrzeć do tych osób.
Zapisz kryteria przed pierwszym zaproszeniem
W fikcyjnym projekcie magisterskim studentka pyta, jak osoby, które ukończyły program mentoringu koleżeńskiego na pierwszym roku, i osoby, które z niego zrezygnowały, opowiadają o decyzji, by kontynuować lub odejść. Bada jeden program i jeden semestr. Interesuje ją doświadczenie uczestników, którzy mieli już kontakt z mentorem.
- Kryteria włączenia. Osoba pełnoletnia, uczestniczyła w tym programie na pierwszym roku w badanym semestrze i odbyła co najmniej jedno spotkanie z mentorem.
- Kryteria wyłączenia. Osoby zapisane bez żadnego spotkania, mentorzy i osoby z innych edycji. Doświadczenie rezygnacji przed pierwszym spotkaniem mogłoby być osobnym problemem badawczym.
- Kontrast do uchwycenia. Zakończenie programu zgodnie z planem albo wcześniejsza rezygnacja. Jeśli ktoś nadal uczestniczy, nie przypisuj mu rezygnacji. W tym projekcie kontakt odbywa się po zamknięciu edycji programu.
- Jednostka i metoda. Jeden indywidualny wywiad na osobę. Zgłoszenia są dobrowolne, a rozmówcy wybierani według wcześniej ustalonych kryteriów. Sam formularz zgłoszeniowy nie daje próby losowej.
Na etapie planu wystarczy prosta karta z rubrykami „kryterium”, „jak sprawdzę”, „kogo brakuje” i „następny kanał”. Do wstępnej kwalifikacji w przykładzie wystarczą deklaracja ukończenia 18 lat, edycja programu, informacja o co najmniej jednym spotkaniu i deklarowany status ukończenia. Powód odejścia pojawi się w rozmowie, więc nie służy jako warunek zaproszenia. Palinkas i współautorzy opisują dobór według kryteriów oraz strategie, które pozwalają celowo uwzględnić ważne zróżnicowanie przypadków.
Po pierwszej turze nazwij brakującą perspektywę
Ogłoszenie w aktywnym kanale programu przyniosło pięć rozmów z osobami, które ukończyły mentoring, i jedną z osobą, która zrezygnowała. Ta jedna rozmowa zawiera opis zmiany planu zajęć. Materiał jest zbyt wąski, by opisać różne okoliczności rezygnacji, o które pyta badanie. Rozsyłanie tego samego ogłoszenia w tym samym miejscu może dalej faworyzować osoby związane z programem.
Zapis decyzji po sześciu rozmowach. Za zgodą osoby prowadzącej ogólny kanał informacyjny badanego rocznika opublikowano tam dodatkowe zaproszenie. Treść zapraszała osoby, które zakończyły udział przed końcem programu. Chętni zgłaszali się bezpośrednio do badaczki. Administrator nie przekazywał jej danych kontaktowych uczestników. Kryteria udziału i scenariusz pozostały te same. Z tego kanału przeprowadzono dwa kolejne wywiady z osobami, które wcześniej zrezygnowały.
W rejestrze zapisz datę zmiany, powód, kanał, ustalone kryteria i liczbę zrealizowanych rozmów. Możesz też odnotować znane odmowy lub wycofania, jeśli je rejestrujesz. Przy publicznym ogłoszeniu brak odpowiedzi nie pozwala policzyć odmów ani wiarygodnego odsetka odpowiedzi, bo nie znasz liczby uprawnionych osób, które zobaczyły zaproszenie.
Uzasadnij, dlaczego kończysz rekrutację
Model mocy informacyjnej Malterud, Siersmy i Guassory proponuje ocenę pięciu elementów: zakresu celu, dopasowania uczestników, oparcia badania na teorii, jakości rozmów i sposobu analizy. W projekcie o jednej edycji mentoringu bardziej liczą się szczegółowe opisy decyzji w obu grupach niż łączna liczba wywiadów. Porównanie dwóch grup wymaga jednak materiału z obu, nawet jeżeli w jednej opowieści zaczynają się powtarzać.
Po drugiej turze studentka sprawdza w notatkach, czy rozmówcy z obu grup opisali przebieg decyzji i podali konkretne sytuacje. Dodatkowe rozmowy przynoszą opisy rozbieżnych oczekiwań wobec mentora oraz trudności z dopasowaniem godzin. Studentka ma materiał do porównania narracji w tej edycji programu, ale w grupie osób, które odeszły, ma tylko trzy relacje. To argument za wąską interpretacją. Jeśli kończysz głównie z powodu terminu lub braku dostępu, zapisz tę przyczynę wprost.
Przykładowy zapis w metodologii
Uczestników dobrano celowo spośród pełnoletnich osób z jednej edycji programu, które odbyły co najmniej jedno spotkanie z mentorem. Pierwsze zaproszenie, udostępnione w kanale programu, zaowocowało pięcioma rozmowami z osobami, które ukończyły udział, i jedną z osobą, która zrezygnowała. Aby uzupełnić słabiej obecną perspektywę, udostępniono drugie zaproszenie przez kanał informacyjny rocznika, zachowując kryteria udziału. Ostatecznie przeprowadzono osiem wywiadów, w tym trzy z osobami, które zrezygnowały. Zakończono rekrutację po uzyskaniu opisów przebiegu decyzji w obu grupach. Wnioski odnoszą się do zebranych relacji, a ochotnicze zgłoszenia i mała liczba rozmów z osobami rezygnującymi ograniczają zakres porównania.
Jeżeli w Twoim badaniu wciąż brakuje jednej grupy, zapisz, której i dlaczego, a w wynikach zawęź twierdzenia do materiału, jaki masz. Po zebraniu wywiadów osobnym krokiem jest ich analiza. Zobacz poradnik Jak opracować wywiad do pracy dyplomowej? Od transkrypcji do analizy.
Sprawdź zgodność planu z tym, co się wydarzyło
- Czy kryteria odpowiadają pytaniu i czy osoba czytająca potrafi zrozumieć, kogo nie objęło badanie?
- Czy wiesz, który kanał przyniósł poszczególne rozmowy i dlaczego zmienił się plan zaproszeń?
- Czy liczebności w akapicie i opisie próby zgadzają się, a powód zakończenia rekrutacji da się odtworzyć z notatek?
- Czy wnioski pokazują zakres zebranych doświadczeń bez szacowania, jak powszechne są one na uczelni?
Pytania o wywiady i ograniczenia próby
Co przesłać do opracowania wywiadów w pracy z socjologii?
Prześlij zanonimizowane transkrypcje, scenariusz wywiadu, cel i pytania badawcze oraz opis doboru uczestników. Dołącz przyjęty sposób analizy i uwagi promotora, jeśli je masz. Na tej podstawie ustalę zakres porządkowania wątków, zestawiania wypowiedzi i redakcji rozdziału.
Czym różni się zakres pracy od ograniczeń badania?
Zakres określa świadomie wybrany problem, materiał, grupę i okres. Ograniczenia wyjaśniają, jak cechy projektu lub napotkane trudności zawężają interpretację. Nie każdy brakujący temat jest wadą; ważne jest, czy wnioski pozostają zgodne z przyjętym zakresem.
Jak połączyć ograniczenie badania z jego wpływem na wnioski?
Nazwij konkretną cechę procedury, wskaż wynik lub twierdzenie, którego dotyczy, i wyjaśnij konsekwencję. Następnie opisz rzeczywiście podjęte działania oraz to, czego mimo nich nie można stwierdzić. Nie zastępuj tego listą ogólnych haseł o małej próbie i braku czasu.
Bibliografia
- Malterud, K., Siersma, V. D., & Guassora, A. D. (2016). Sample Size in Qualitative Interview Studies: Guided by Information Power. Qualitative Health Research, 26(13), 1753-1760. DOI: 10.1177/1049732315617444
- Palinkas, L. A., Horwitz, S. M., Green, C. A., Wisdom, J. P., Duan, N., & Hoagwood, K. (2015). Purposeful Sampling for Qualitative Data Collection and Analysis in Mixed Method Implementation Research. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 42(5), 533-544. DOI: 10.1007/s10488-013-0528-y
Omów dobór uczestników i opis badania
Napisz, na jakim etapie jest praca. Dołącz pytanie badawcze, kryteria, plan rekrutacji albo zbiorcze podsumowanie przeprowadzonych rozmów. Ustalimy, czy potrzebujesz pomocy w zaplanowaniu próby, czy w opisaniu rzeczywistego przebiegu badania.
