Nie oznacza to pewnego rozpoznania autorstwa. Analiza AI i procent podobieństwa do źródeł odpowiadają na różne pytania. Żaden z tych wyników nie zastępuje oceny pracy przez promotora.
Masz raport, widzisz zaznaczone fragmenty i nie wiesz, czy trzeba poprawić kilka przypisów, czy cały rozdział? Zacznij od ustalenia, czego dotyczy uwaga. Inaczej pracuje się nad błędnym cytowaniem, inaczej nad zbyt bliską parafrazą, a jeszcze inaczej wyjaśnia się wątpliwości dotyczące użycia AI.
Poniżej znajdziesz sposób uporządkowania tej sytuacji: co sprawdzić w raporcie, jakie materiały przygotować i o co zapytać promotora. Poradnik dotyczy przede wszystkim Jednolitego Systemu Antyplagiatowego stosowanego w polskich uczelniach.
Czy JSA wykrywa ChatGPT i inne teksty AI?
Tak, JSA udostępnia analizę mogącą wskazywać użycie AI. Ministerstwo Nauki poinformowało o wprowadzeniu tej funkcji w lutym 2024 r. Dlatego ogólna odpowiedź „JSA nie wykrywa AI” jest nieaktualna. Jednocześnie wykrywanie nie daje stuprocentowej pewności. Komunikat Ministerstwa o funkcji analizy AI w JSA wyraźnie wskazuje na potrzebę oceny promotora.
Wskazanie systemu nie mówi samo w sobie, jak powstał cały dokument. Nie należy też utożsamiać go z dowodem użycia konkretnego narzędzia, na przykład ChatGPT. Najważniejsze są zasady obowiązujące na Twojej uczelni, rzeczywisty sposób pracy nad tekstem i wyjaśnienie zaznaczonych fragmentów.
Zrzut ekranu z internetowego detektora AI nie jest raportem JSA. Poproś o nazwę narzędzia, opis wskaźnika i fragmenty, których dotyczy uwaga. Sama liczba bez tych informacji niewiele wyjaśnia.
Analiza AI, PRP i plagiat – trzy różne kwestie
Analiza AI
Dotyczy możliwego pochodzenia tekstu z generatora. Wymaga ostrożnej interpretacji i odniesienia do zasad wykorzystania AI w danej pracy.
Podobieństwo do źródeł
PRP to Procentowy Rozmiar Podobieństwa. W JSA opisuje podobieństwo tekstu do materiałów odnalezionych w bazach referencyjnych.
Ocena zapożyczeń
Trzeba sprawdzić źródło, oznaczenie cytatu i sposób wykorzystania cudzej myśli. Liczba nie pokazuje całego kontekstu fragmentu.
Ministerstwo wyjaśnia, że PRP zależy również od ustawień systemu, a raport nie jest automatyczną decyzją o dopuszczeniu do obrony. Wyjaśnienie roli raportów JSA jest dobrym punktem odniesienia, gdy ktoś przedstawia procent jako samodzielny werdykt.
Ile procent plagiatu jest dopuszczalne w pracy?
To pytanie warto przeformułować: jaki wskaźnik widnieje w raporcie i jak uczelnia go interpretuje? Procent podobieństwa nie jest procentem udowodnionego plagiatu. Nie ma jednej liczby, która gwarantuje akceptację każdej pracy licencjackiej, magisterskiej lub inżynierskiej.
Sprawdź procedurę wydziału i poproś promotora o wskazanie fragmentów wymagających wyjaśnienia. Próg ostrzegawczy nie zwalnia z kontroli źródeł. Nie porównuj też bezpośrednio wyników pochodzących z różnych narzędzi lub różnych ustawień.
Dwie prace mają po 15% podobieństwa. W pierwszej uwagę zwracają oznaczone cytaty, w drugiej kilka akapitów przejętych bez wskazania źródła. Taki sam procent nie oznacza takiej samej sytuacji. Trzeba obejrzeć konkretne miejsca, zamiast szukać „bezpiecznej” liczby.
Jak czytać raport antyplagiatowy krok po kroku?
Sprawdź wersję dokumentu
Ustal, czy raport dotyczy pliku, nad którym obecnie pracujesz. Zapisz nazwę dokumentu i datę badania. Inaczej łatwo poprawiać fragment, który w nowszej wersji już wygląda inaczej.
Oddziel rodzaje uwag
Przygotuj trzy listy: podobieństwa do źródeł, uwagi dotyczące AI oraz pozostałe komentarze promotora. Każda lista może wymagać innych działań.
Otwórz zaznaczony fragment i źródło
Porównuj całe akapity, nie tylko podświetlone słowa. Sprawdź, czy masz do czynienia z cytatem, omówieniem cudzych ustaleń, nazwą narzędzia czy opisem własnego badania.
Zapisz konkretną poprawkę
Zamiast notatki „zmniejszyć wynik” zapisz: „sprawdzić cytat na stronie 42”, „uzupełnić źródło definicji” albo „oddzielić stanowiska dwóch autorów”. Takie zadanie da się wykonać i zweryfikować.
Ustal kolejność z promotorem
Najpierw wyjaśnij uwagi dotyczące autorstwa i pochodzenia informacji. Następnie popraw tekst i odwołania. Formatowanie zostaw na etap, na którym treść jest już uporządkowana.
Jeśli nie wiesz, od których miejsc zacząć, audyt pracy dyplomowej może pomóc ustalić priorytety poprawek na podstawie dokumentu i przekazanych uwag.
Co poprawić, gdy raport wskazuje podobieństwa?
Cytat jest przepisany dosłownie, ale nie został oznaczony
Porównaj go z oryginałem. Oznacz cytowanie zgodnie z wymaganym stylem, uzupełnij odwołanie i lokalizację. Sprawdź też, czy tak długie przytoczenie jest potrzebne do Twojej argumentacji.
Parafraza zachowuje układ cudzego akapitu
Nie ograniczaj poprawki do zamiany pojedynczych słów. Wróć do sensu publikacji i ustal, które jej ustalenie wykorzystujesz. Napisz własne omówienie, wskaż źródło i pokaż związek z tematem pracy. Jeśli nie rozumiesz fragmentu, najpierw go wyjaśnij.
Odwołanie nie prowadzi do właściwej publikacji
Sprawdź autora, rok, tytuł i wydanie. Nie dopisuj przypadkowej książki tylko dlatego, że dotyczy podobnego tematu. Pomocny będzie poradnik o kontroli bibliografii, przypisów i cytatów.
Nie potrafisz odnaleźć źródła z notatek lub odpowiedzi AI
Zweryfikuj, czy publikacja istnieje i rzeczywiście zawiera daną informację. Jeśli nie możesz tego potwierdzić, nie zostawiaj twierdzenia z wymyślonym przypisem. Skorzystaj z metod opisanych w poradniku jak znaleźć literaturę do pracy i oprzyj fragment na materiale, który możesz sprawdzić.
Usuwanie przypisów, przypadkowe synonimy albo przepuszczanie rozdziału przez „humanizer” nie wyjaśniają pochodzenia informacji. Zachowuj sens, źródła i czytelny zapis własnego rozumowania.
JSA: wynik niezaakceptowany przez promotora. Co dalej?
Nie zgaduj powodu na podstawie samego statusu. Poproś o informację, które części pracy wymagają wyjaśnienia, jakie zmiany są oczekiwane i jaki jest tryb ponownego przekazania dokumentu. Przygotuj listę poprawek z numerami stron lub nazwami podrozdziałów.
Jeżeli uwaga dotyczy AI, zbierz rzeczywiste materiały z pracy nad dokumentem: wcześniejsze wersje, notatki z lektur, źródła danych i historię zmian, jeśli ją masz. Opisz zgodnie z prawdą, do czego wykorzystano narzędzia. Nie twórz dokumentacji po fakcie, która miałaby udawać wcześniejszy przebieg pracy.
Krótki wzór wiadomości do promotora
Dzień dobry,
chcę uporządkować poprawki po raporcie JSA. Proszę o wskazanie fragmentów, które wymagają zmiany lub wyjaśnienia, oraz informacji, czy uwagi dotyczą podobieństwa do źródeł, analizy AI czy obu kwestii. Przygotuję poprawioną wersję wraz z listą zmian. Proszę też o potwierdzenie terminu i sposobu ponownego przekazania pracy.
Wiadomość dopasuj do otrzymanych komentarzy. Jeśli promotor już wskazał problem, odnieś się do niego konkretnie, zamiast prosić ponownie o całą ocenę.
Najczęstsze pytania o JSA i AI
Czy niski PRP oznacza, że praca nie zawiera tekstu AI?
Nie można tego ustalić na podstawie samego PRP. Podobieństwo do źródeł i analiza możliwego użycia AI to różne kwestie. Sprawdź właściwą część raportu oraz uwagi promotora.
Czy samo sprawdzenie pracy w JSA powoduje autoplagiat przy kolejnej próbie?
Według oficjalnego FAQ JSA badany plik nie trafia przez samo badanie do bazy referencyjnej. Kolejna próba nie porównuje go z poprzednią wyłącznie z powodu jej wykonania. To inna sytuacja niż opublikowanie tekstu w internecie lub umieszczenie obronionej pracy w ORPPD.
Czy wynik darmowego antyplagiatu będzie taki sam jak w JSA?
Nie zakładaj takiej zgodności. Do interpretacji wyniku potrzebujesz informacji o konkretnym narzędziu, źródłach porównania i badanym pliku. Zewnętrzny test nie daje gwarancji późniejszej oceny uczelni.
Czy mogę korzystać z ChatGPT przy pracy dyplomowej?
Sprawdź aktualne zasady uczelni i uzgodnienia z promotorem. Zapytaj o dopuszczalny zakres, sposób ujawnienia użycia narzędzia oraz ochronę danych. Nie przyjmuj, że pozwolenie na korektę językową oznacza zgodę na wygenerowanie rozdziału.
Czy redakcja gwarantuje akceptację raportu JSA?
Nie. Mogę pomóc poprawić wskazane fragmenty, cytowania i spójność tekstu. Ocena pracy i raportu należy do uczelni. Zakres pomocy ustalam na podstawie materiału, bez obietnicy konkretnego procentu.
Masz raport i nie wiesz, co poprawić?
Prześlij dokument, raport oraz uwagi promotora. Pomogę uporządkować zadania i określić, które fragmenty wymagają redakcji, sprawdzenia cytowań albo uzupełnienia informacji o źródłach.
W ramach opracowania tekstu pod kątem podobieństwa dopasuję zakres do zgłoszonego problemu. Jeżeli potrzebujesz głównie kontroli zapisów, sprawdź pomoc przy bibliografii i przypisach.
- Dołącz aktualny, edytowalny plik.
- Wskaż termin i fragmenty zakwestionowane przez promotora.
- Przekaż wytyczne promotora lub uczelni oraz potrzebne źródła.