Masz już udostępniony przez firmę rejestr reklamacji bez danych identyfikujących klientów. W arkuszu widać, że najwięcej zgłoszeń dotyczy opóźnień, a najwyższe kwoty pojawiają się przy uszkodzeniach lub zaginięciach. Czy w rozdziale wyników na pierwszym miejscu mają się znaleźć opóźnienia, czy uszkodzenia? To zależy od tego, czy odpowiadasz na pytanie o liczbę spraw, o udokumentowane koszty bezpośrednie, czy o częstość zgłoszeń w stosunku do liczby wysłanych przesyłek. Każde z tych pytań potrzebuje własnego licznika i właściwego mianownika.
Poniżej przejdziesz od rejestru do trzech zestawień i akapitów, które możesz potraktować jako wzór konstrukcji własnego rozdziału. Przykład dotyczy fikcyjnej firmy dystrybucyjnej, a wszystkie liczby są ilustracyjne. Przy własnym materiale najpierw zapisz, co jest jedną sprawą, które wysyłki wchodzą do porównania oraz co faktycznie oznacza kolumna z kwotą. Te decyzje pozwolą obronić wynik wtedy, gdy ktoś przy jednym z wykresów zapyta, co dokładnie zostało policzone.
Ustal, którą część procesu opisuje rejestr
Rejestr zgłoszeń dokumentuje sprawy, które trafiły do określonego kanału i zostały zapisane. Firma może jednocześnie śledzić błędy wychwycone przez magazyn, pytania o status w obsłudze klienta i reklamacje zgłoszone po wysłaniu towaru. Jeżeli udostępniono wyłącznie ostatni rejestr, pytanie w pracy powinno dotyczyć zarejestrowanych reklamacji. Do ustalenia częstości wszystkich opóźnień potrzebne byłyby zarówno planowane lub uzgodnione, jak i rzeczywiste terminy wybranego zdarzenia (nadania albo dostawy), również dla przesyłek, których nikt nie reklamował.
Zapisz cel jako trzy pytania do danych
Przykładowy cel pracy może brzmieć: „Celem analizy jest porównanie kategorii zarejestrowanych reklamacji dotyczących wysyłek z wybranego procesu dystrybucji pod względem liczby spraw i udokumentowanych kosztów bezpośrednich oraz porównanie liczby reklamacji w przeliczeniu na 1 000 przesyłek w dwóch okresach wysyłki”. W metodologii rozbij ten cel na pytania, które prowadzą do odrębnych wyników.
- Jak często w rejestrze pojawia się każda kategoria? Policz sprawy w każdej kategorii i ich udział we wszystkich zakwalifikowanych sprawach. Odpowiedź opisuje strukturę rejestru.
- Na które kategorie przypada największa suma zaksięgowanych kosztów bezpośrednich? Zsumuj dostępne, potwierdzone pozycje kosztowe według kategorii. Razem z kwotami podaj, w ilu sprawach ewidencja jest pełna, częściowa albo pusta.
- Ile spraw przypada na 1 000 przesyłek w każdym okresie? Połącz zgłoszenia z właściwymi wysyłkami, ustal porównywalny okres śledzenia spraw i podziel liczbę reklamacji przez liczbę przesyłek objętych obserwacją.
Tytuł podrozdziału „Analiza przyczyn reklamacji” będzie odpowiedni dopiero wtedy, gdy masz dane o zweryfikowanych przyczynach. Jeżeli w eksporcie są opis klienta, kategoria i decyzja, nazwij część „Struktura kategorii reklamacji i udokumentowane koszty”. Zdanie „w zgłoszeniu odnotowano uszkodzenie” ma oparcie w kategorii. Zdanie „towar uszkodził przewoźnik” wymaga materiału, dzięki któremu da się ustalić, kiedy i jak powstała szkoda. Nawet adnotacja o uznaniu reklamacji opisuje decyzję w sprawie według firmowej ewidencji. Zapisuj ją osobno od kategorii i ustalenia przyczyny.
Wybierz jednostkę analizy i przeprowadź ją przez cały rozdział
Jednostką analizy w przykładzie jest sprawa reklamacyjna dotycząca jednej przesyłki. Zgłoszenie może mieć kilka aktualizacji, załączników i wierszy z kwotami, które należą do jednego identyfikatora. Jeśli rejestr zawiera osobny wiersz dla każdej zmiany statusu, prosty licznik wierszy wielokrotnie policzy dłużej rozpatrywane sprawy. Zanim utworzysz zestawienie, policz unikalne identyfikatory, a później sprawdź kilkanaście powtarzających się wpisów, żeby zrozumieć, co się za nimi kryje. Identyczne rekordy z dwóch eksportów i kolejne zdarzenia obsługi tej samej sprawy wymagają różnych decyzji w arkuszu.
Jedna przesyłka może mieć kilka odrębnych spraw, a jedna sprawa zbiorcza może obejmować więcej niż jedną przesyłkę. Jeśli rozpoznajesz pierwszą sytuację, liczba spraw na 1 000 przesyłek nadal opisuje liczbę spraw w stosunku do wolumenu wysyłek. Odsetek przesyłek z co najmniej jedną reklamacją obliczysz po odrębnym zliczeniu unikalnych przesyłek, z którymi połączono co najmniej jedną sprawę. Sprawę zbiorczą przypisz na podstawie danych źródłowych. Kiedy rejestr nie pozwala ustalić przesyłek objętych sprawą zbiorczą, wykaż zakres tego problemu i opisz, jak taki rekord traktujesz w każdej analizie. Jednostka „sprawa” może nadal nadawać się do zestawienia kategorii i kosztów, podczas gdy składnik wskaźnika przesyłek pozostanie niepełny.
Zapisz też regułę włączenia dla spraw odrzuconych, wycofanych i otwartych. W analizie wpływu zgłoszeń na obsługę uwzględnisz różne statusy, bo każda zakwalifikowana sprawa pojawiła się w pracy zespołu. Jeżeli celem byłoby porównanie jedynie reklamacji uznanych, liczniki trzeba ograniczyć do takich spraw, a w tytule wyniku użyć tej samej definicji. Przy badaniu struktury zgłoszeń brak kosztu albo decyzji na dzień odczytu sam w sobie nie usuwa sprawy z licznika.
Przygotuj zbiór, który pozwoli odtworzyć obliczenia
W pracy z danymi firmy często wystarczą trzy zestawy pól. Pierwszy opisuje sprawy, drugi udokumentowane pozycje kosztów, trzeci przesyłki. Jeżeli masz jeden arkusz, możesz uzyskać te trzy widoki przez grupowanie, o ile identyfikatory i zakres zmiennych rzeczywiście na to pozwalają. Zachowaj bez zmian otrzymany plik w miejscu uzgodnionym z firmą i pracuj na kopii w dopuszczonym zakresie. W rozdziale wystarczy przedstawić pola potrzebne do zrozumienia analizy i pokazać agregaty dopuszczone do wykorzystania.
Połącz dane według poziomu, na którym powstały
- Sprawy. Roboczy identyfikator sprawy, klucz przesyłki, data pierwszego zgłoszenia, kategoria pierwotna, kategoria analityczna, status na dzień odczytu i ewentualnie data zamknięcia. Pole ze statusem finansowym może być osobne od statusu obsługi.
- Koszty. Jednoznaczny klucz pozycji lub inna sprawdzona reguła identyfikacji wpisu, identyfikator sprawy, rodzaj kosztu, data ujęcia i kwota na jednolitej podstawie. Korektę zachowaj wraz z powiązaniem do pozycji, której dotyczy. Pole ze stanem dokumentacji pozwala odróżnić kwotę częściową od końcowej i potwierdzone zero od pustej komórki.
- Przesyłki. Roboczy klucz wysyłki, data nadania według przyjętej definicji, zakres procesu oraz, jeśli to potrzebne i dostępne, porównywalny segment usługi. Z tego zbioru policz wolumen również dla wysyłek, które nigdy nie zostały zareklamowane.
Przed połączeniem spraw z kosztami zagreguj pozycje kosztowe do jednej wartości sprawy i odrębnie oblicz stan kompletności dokumentacji. Jeśli sprawa ma trzy aktualizacje i dwie pozycje kosztowe, połączenie wszystkich aktualizacji z obiema pozycjami da sześć wierszy. Każda kwota pojawi się trzy razy. Porównaj liczbę spraw przed połączeniem i po nim, a sumę kosztów z widoku spraw uzgodnij z sumą kwalifikujących się pozycji w widoku kosztów. Wyczyść typowe błędy dat i separatorów dziesiętnych przy zachowaniu znaczenia poszczególnych pól. Gdy kwota w pliku przychodzi jako tekst, sprawdź poprawność konwersji na kilku rzeczywistych formatach, zanim przeliczysz cały arkusz.
Gdy część spraw pozostaje bez klucza do wysyłki, podaj liczbę dopasowań i powody, o ile znasz je z uprawnionego materiału. Jeśli firma ma kompletny rejestr wysyłek, ale dopasowujesz tylko 80 z 100 reklamacji, dzielenie 80 przez ogólny wolumen opisuje wyłącznie sprawy dopasowane. Jeżeli braki skupiają się w jednym okresie, nawet porównanie dopasowanych zgłoszeń może zmienić kolejność okresów. Gdy dysponujesz jedynie rejestrem spraw, możesz odpowiedzieć na pytania o strukturę i dostępne koszty. Wskaźnik na 1 000 przesyłek wymaga danych o wolumenie odpowiadających licznikowi.
Uporządkuj kategorie przed liczeniem
Zbuduj krótki słownik zawierający nazwę kategorii, przesłankę włączenia, przykład graniczny i decyzję dla rekordu wielowątkowego. W fikcyjnym przykładzie zastosowano pięć kategorii głównych: opóźnienie, uszkodzenie, niekompletna dostawa, zaginięcie oraz inne zgłoszenia o znanej treści. Opóźnienie oznacza zagadnienie terminu, uszkodzenie dotyczy stanu przesyłki lub zawartości, niekompletna dostawa oznacza dotarcie części zawartości, a zaginięcie dotyczy niedostarczenia całej przesyłki przy takim kodzie w ewidencji. Kategoria „inne” obejmuje pozostałe rozpoznane problemy, na przykład błąd w dokumentacji dostawy. W rzeczywistym zbiorze wpis bez potrzebnych informacji można zostawić jako „nieustalone”, żeby widoczna była skala braków kodowania. W przykładzie każda ze 100 spraw ma ustaloną kategorię.
Przetestuj słownik na wpisach z różnych tygodni i statusów przed przypisaniem wszystkich kategorii. Wyobraź sobie opis „przesyłka dotarła dzień później, część zawartości uszkodzona”. Jeśli tabela wynikowa ma pokazać udziały sumujące się do 100%, wybierz jeden kod główny według jawnej reguły, np. problem wskazany jako główny w formularzu. Możesz zachować drugi kod pomocniczy w osobnym polu. Kiedy kolejność wymienionych problemów jest jedyną dostępną informacją i nie masz podstaw do uznania pierwszego za najważniejszy, opisz, co robisz w przypadkach nierozstrzygalnych. Gdy celem dodatkowej analizy jest zliczenie wszystkich wątków, jedna sprawa może zasilić więcej niż jeden licznik. Wtedy udziały oznaczają odsetek spraw, w których pojawił się dany wątek, i łącznie mogą przekroczyć 100%.
Zachowaj pierwotny kod i zapisz mapowanie. „Awizo po terminie” i „doręczenie po terminie” mogą trafić do jednej kategorii tylko wtedy, gdy odpowiada to definicji badanego problemu. Jeśli nazwy zmieniły się przy wdrożeniu innego systemu, porównaj znaczenie kodów po obu stronach zmiany. Brak równoważności może oznaczać, że trzeba pokazać okresy osobno albo użyć wspólnej szerszej kategorii. W metodologii napisz, według której wersji słownika przeprowadzono kodowanie i ile wpisów wymagało indywidualnej decyzji. Im mniej dowolności w mapowaniu, tym łatwiej sprawdzić, czy późniejsza przewaga jednej kategorii jest cechą danych.
Zostaw krótką ścieżkę kontroli zbioru
Po zapisaniu zasad przejdź od liczby rekordów źródłowych do liczby unikalnych spraw. Zapisz, ile wierszy stanowiło aktualizacje, ile spraw wykluczono jako spoza procesu lub okresu i ile pozostało bez klucza do wysyłki. W każdym kolejnym widoku kontroluj właściwą liczebność. Zestawienie kategorii obejmuje wszystkie kwalifikujące się sprawy, wykres udziału kwot korzysta z sumy udokumentowanych pozycji, a wskaźnik dla okresu potrzebuje pełnego wolumenu wysyłek w tym samym zakresie. Datowany wykaz reguł i liczników wystarczy, by powtórzyć analizę po korekcie eksportu.
Przed pokazaniem wyników oceń, czy połączenie kilku ujawnionych cech nie pozwoli odtworzyć konkretnej firmy, klienta lub transakcji, zwłaszcza przy rzadkim zdarzeniu i dużej kwocie. Uzgodniony zakres może pozwalać na zestawienie według kategorii bez publikowania daty pojedynczej sprawy, trasy, numeru dokumentu lub ceny pozwalającej rozpoznać zdarzenie. Jeżeli teraz potrzebujesz wrócić do tego, jak opisać udostępnione materiały, zajrzyj do poradnika o danych z firmy w pracy magisterskiej. Tutaj zakres źródeł jest punktem wyjścia do obliczeń.
Rozdziel liczbę reklamacji, ich koszt i wskaźnik na 1 000 przesyłek
Przykład obejmuje wysyłki tej samej usługi dystrybucyjnej z dwóch kolejnych miesięcy, nazwanych A i B. Datą przypisania przesyłki do okresu jest dzień nadania. Dla każdej wysyłki sprawdzono pierwsze zgłoszenia z 30 dni od nadania, począwszy od dnia nadania i kończąc 29 dni później. Zgłoszenie zarejestrowane w okresie B mogło dotyczyć przesyłki z okresu A. O przypisaniu do okresu decyduje data wysyłki. Eksport wykonano po upływie tego samego okna dla wszystkich badanych przesyłek. Stan kosztów i statusy spraw ustalono na jeden wspólny dzień odczytu, co wciąż może oznaczać różny czas na księgowanie dla spraw z obu okresów.
W okresie A nadano 2 000 przesyłek, a w okresie B 4 000. W obserwowanym oknie z tymi wysyłkami połączono odpowiednio 45 i 55 spraw. W przykładzie każda sprawa dotyczy innej przesyłki, a pięć kodów głównych obejmuje te same 100 spraw. Liczby w nawiasach oznaczają kolejno A i B.
- Opóźnienia. 48 spraw (20 i 28), czyli 48% zgłoszeń. Udokumentowane koszty bezpośrednie wyniosły 1 200 zł.
- Uszkodzenia. 25 spraw (12 i 13), czyli 25% zgłoszeń. Udokumentowane koszty bezpośrednie wyniosły 4 200 zł.
- Niekompletne dostawy. 15 spraw (7 i 8), czyli 15% zgłoszeń. Udokumentowane koszty bezpośrednie wyniosły 900 zł.
- Zaginięcia. 6 spraw (3 i 3), czyli 6% zgłoszeń. Udokumentowane koszty bezpośrednie wyniosły 3 600 zł.
- Inne. 6 spraw (3 i 3), czyli 6% zgłoszeń. Udokumentowane koszty bezpośrednie wyniosły 100 zł.
Liczebności kategorii sumują się do 100 spraw, wolumen do 6 000 przesyłek, a kwoty do 10 000 zł. Ten ostatni wynik obejmuje udokumentowane pozycje dostępne na dzień odczytu, również częściowe. Na jego podstawie można pokazać strukturę kosztów w arkuszu. Dalszą interpretację ogranicza to, ile spraw nie ma jeszcze pełnego rozliczenia.
Jak rozpoznać pełne rozliczenie, częściową kwotę, zero i brak?
Ustal definicję kosztu w porozumieniu z osobą znającą ewidencję. W przykładzie kosztem bezpośrednim jest suma dokumentowanych i zaksięgowanych na dzień odczytu pozycji przypisanych do konkretnej sprawy. Obejmuje koszt dodatkowego transportu, zwrotu albo ponownej wysyłki oraz udokumentowaną wartość wymienionego towaru według jednej podstawy ewidencyjnej. Pozycje rozliczono w złotych, na spójnej podstawie w całym zbiorze. Kwota żądania klienta, cena sprzedaży i wycena rezerwy wymagają odrębnych pól. Jeżeli analizujesz koszt faktycznie obciążający firmę po zwrotach od przewoźnika, zdefiniuj go jako inną miarę, wyjaśnij datę uwzględnienia zwrotów i pokaż sposób uzgodnienia z kwotą przed odzyskaniem środków. W przykładzie odzyski nie wchodzą do miary podstawowej.
Zanim dodasz pozycje kosztowe, sprawdź, czy nie opisują dwa razy tego samego zdarzenia. Dokument zbiorczy za usługę i linia przypisana do konkretnej przesyłki mogą odnosić się do tego samego transportu. Jeśli pozycja dotyczy wielu spraw i firma udostępniła jedynie łączną kwotę, kosztu każdej sprawy nie da się odtworzyć z samej sumy. Można wykazać łączną, udokumentowaną pozycję poza podziałem na kategorie i objaśnić, czego zestawienie nie pokrywa. Szacunek przydziału wymaga opisanej podstawy oraz odrębnej prezentacji. Do sumy kosztów bezpośrednich nie dopisuj arbitralnie kosztów czasu pracowników, utraconej sprzedaży ani pogorszenia opinii o firmie. Jeżeli badanie obejmuje którąś z tych pozycji, potrzebujesz własnej metody pomiaru i osobnego oznaczenia.
Stan finansowy zapisz w kilku rozłącznych grupach:
- Pełne rozliczenie z kwotą. Jest potwierdzenie kompletności dokumentacji dla przyjętej definicji kosztów. Suma obejmuje udokumentowane pozycje i ich ewentualne korekty.
- Pełne rozliczenie z potwierdzonym zerem. Weryfikacja wykazała, że w przyjętym zakresie żadna pozycja kosztowa nie powstała. Taka sprawa ma wartość 0 zł i wchodzi do mianownika przy obliczaniu średniej z kompletnych spraw.
- Rozliczenie częściowe. Co najmniej jedna kwalifikująca się kwota jest udokumentowana, ale dokumentacja pozostaje niepełna. Zapisz kwotę dostępną na dzień odczytu i stan kompletności.
- Brak udokumentowanej kwoty. Ewidencja jest pusta i nie pozwala potwierdzić zera. Taka sprawa pozostaje w liczbie zgłoszeń i jest wykazywana jako brak danych o kosztach.
Status obsługi i stan rozliczenia biegną osobno. Sprawa otwarta może już mieć fakturę za przesyłkę zastępczą. Sprawa zamknięta może nadal nie mieć przypisanej faktury lub potwierdzonego zera. Jeśli system automatycznie uzupełnia puste komórki zerami, sprawdź źródło potwierdzenia na przykładzie kilku rekordów. Błędne uznanie braków za zera obniży średnią i zawyży wskaźnik kompletności, nawet jeżeli suma dostępnych kwot pozostanie identyczna.
W fikcyjnym przykładzie 90 spraw ma pełne rozliczenie, w tym 12 potwierdzonych zer. Kolejne 4 sprawy mają udokumentowane kwoty częściowe, a 6 nie ma informacji o kwocie. Osiem spraw jest otwartych w rejestrze obsługi: cztery z kwotą częściową i cztery bez kwoty. Dwie pozostałe sprawy bez kwoty są zamknięte w rejestrze, lecz nie mają pełnej dokumentacji kosztowej. Kwoty częściowe wynoszą razem 1 200 zł, a pełne rozliczenia dają 8 800 zł. Układ według kategorii umożliwia sprawdzenie, gdzie dane finansowe wymagają największej ostrożności.
- Opóźnienia. 45 pełnych rozliczeń na kwotę 1 100 zł, w tym 8 zer. Do tego jedna kwota częściowa 100 zł i dwie sprawy bez kwoty.
- Uszkodzenia. 21 pełnych rozliczeń na kwotę 3 700 zł, w tym jedno zero. Do tego dwie kwoty częściowe o łącznej wartości 500 zł i dwie sprawy bez kwoty.
- Niekompletne dostawy. 14 pełnych rozliczeń na kwotę 900 zł, w tym dwa zera. Brak kwot częściowych. Jedna sprawa jest bez kwoty.
- Zaginięcia. Cztery pełne rozliczenia na kwotę 3 000 zł, w tym jedno zero. Do tego jedna kwota częściowa 600 zł i jedna sprawa bez kwoty.
- Inne. Sześć pełnych rozliczeń na kwotę 100 zł. W tej kategorii nie ma potwierdzonych zer, kwot częściowych ani braków.
Zatem pełna dokumentacja obejmuje 90% wszystkich spraw. W opóźnieniach jest kompletna w 45 z 48 spraw (93,75%), w zaginięciach w czterech z sześciu (66,67% po zaokrągleniu). Ta różnica ma znaczenie dla porównania. Możesz podać średni koszt wśród kompletnych spraw danej kategorii, ale podpis powinien wskazywać liczebność i zakres. Dla zaginięć to 3 000 zł / 4 = 750 zł za w pełni rozliczoną sprawę. Dzielenie 3 600 zł przez sześć dałoby 600 zł udokumentowanej dotychczas kwoty na każdą zarejestrowaną sprawę w kategorii. To inna miara, ponieważ jej licznik obejmuje również kwotę częściową, a mianownik sprawę bez kwoty. Wykazywanie obu miar ma sens tylko wtedy, gdy odpowiadają na odrębne pytania i są jasno podpisane.
Jak pokazać zmianę kolejności według liczby i kosztów?
Udział kategorii w liczbie spraw to liczba spraw danej kategorii podzielona przez 100 i pomnożona przez 100%. Udział w udokumentowanych kosztach to suma kwot w danej kategorii podzielona przez 10 000 zł i pomnożona przez 100%. Uszkodzenia odpowiadają za 25% spraw i 42% kosztów, zaginięcia za 6% spraw i 36% kosztów, a opóźnienia za 48% spraw i 12% kosztów. Pozostałe udziały kosztowe wynoszą 9% dla niekompletnych dostaw i 1% dla innych zgłoszeń. Mianownik kosztowy dotyczy wyłącznie udokumentowanych kwot na dzień odczytu. Pod wykresem warto jawnie podać, które niepełne rozliczenia zostały uwzględnione.
Dobierz dwa wykresy słupkowe. W pierwszym posortuj kategorie według liczby spraw i podaj ich liczebności, np. „48 spraw, 48%”. W drugim posortuj według udokumentowanej kwoty i podaj jednostkę zł. Jeśli chcesz prześledzić pozycję każdej kategorii, utrzymaj wspólne nazwy i kolory. Możesz też zachować kolejność kategorii z pierwszego wykresu na drugim, gdy czytelnik ma po prostu porównać te same pozycje. Porządek malejący według kwoty jest potrzebny, jeśli na drugim wykresie dodasz linię skumulowanego udziału kosztów. W pracy z niewielką liczbą kategorii dwa dobrze opisane wykresy mogą odpowiedzieć na pytania bez linii skumulowanej.
Jeżeli stosujesz Pareto-Lorenza, dodawaj udziały po właściwym sortowaniu. W rankingu liczebności opóźnienia i uszkodzenia dają razem 73%, a trzy pierwsze kategorie, wraz z niekompletnymi dostawami, dają 88%. W rankingu kosztów uszkodzenia i zaginięcia odpowiadają wspólnie za 78% udokumentowanej kwoty, a wraz z opóźnieniami za 90%. Przy remisie liczby spraw zaginięcia i inne zgłoszenia mają taką samą pozycję pod względem liczebności. Na wykresie możesz zamieścić je w kolejności przyjętej w słowniku kodów i opisać remis. Jeśli odwołujesz się do progu 80%, czytaj go jako wybraną granicę prezentacji. Tutaj dwie pierwsze kategorie kosztowe osiągają 78%, a trzy 90%. Granica nie wyznacza automatycznie listy działań.
Polską podstawą takiego rozdzielenia jest studium Millera i Kaniowskiego (2007, s. 74-78). Autorzy przedstawili osobne uporządkowania według częstości wad oraz kosztów związanych z wyrobami reklamowanymi w badanej organizacji farmaceutycznej. To uzasadnia konstrukcję porównania. Kwoty i udziały w poradniku pochodzą z odrębnego, fikcyjnego przykładu logistycznego. Przy korzystaniu z literatury rozróżnij też źródło danych od sposobu liczenia. Bogacz i Migza (2015, s. 5591-5593) opisują ograniczenia ewidencji zwracanych wyrobów w grupie produkcyjno-dystrybucyjnej i proponują powiązanie klasyfikacji spraw z danymi handlowymi, logistycznymi i produkcyjnymi. Rudzewicz (2015, s. 51-52) przedstawia rozkład zgłoszeń według powodów i osobne miary przebiegu ich obsługi w badanym przedsiębiorstwie. Takie publikacje pomagają uzasadnić wybór pól i miar, gdy odnoszą się do tego samego problemu w Twojej analizie.
Jak porównać okresy o innym wolumenie wysyłek?
Wskaźnik na 1 000 przesyłek oblicz jako liczbę kwalifikujących się reklamacji powiązanych z wysyłkami z danego okresu, podzieloną przez liczbę wszystkich kwalifikujących się przesyłek z tego okresu, pomnożoną przez 1 000.
- Okres A. 45 / 2 000 × 1 000 = 22,50 sprawy na 1 000 przesyłek.
- Okres B. 55 / 4 000 × 1 000 = 13,75 sprawy na 1 000 przesyłek.
- Oba okresy razem. 100 / 6 000 × 1 000 = 16,67 sprawy na 1 000 przesyłek po zaokrągleniu.
W okresie B odnotowano o 10 spraw więcej niż w A. Wysyłek było dwukrotnie więcej, a wskaźnik obniżył się o 8,75 sprawy na 1 000 przesyłek. Wspólnego wyniku 16,67 nie wylicza się ze zwykłej średniej dwóch wskaźników. Wynika z sumy liczników i mianowników, więc okres z 4 000 przesyłek ma większy udział w wyniku łącznym. Użyj kropki lub przecinka zgodnie z językiem pracy i po zaokrągleniu utrzymaj jednakową liczbę miejsc po separatorze tam, gdzie to ułatwia czytanie wykresu.
Ten sam przelicznik możesz zastosować dla wybranej kategorii, gdy te same przesyłki były objęte jej rejestracją. Dla opóźnień w okresie A wskaźnik wynosi 20 / 2 000 × 1 000 = 10,00, a w B 28 / 4 000 × 1 000 = 7,00. Dla zaginięć liczba spraw pozostała taka sama, po trzy na okres. Wskaźniki różnią się, bo mianowniki wynoszą 2 000 i 4 000. Otrzymujesz odpowiednio 1,50 i 0,75 sprawy na 1 000 przesyłek. Takie porównanie pokaż wraz z surowymi liczebnościami. Czytelnik rozpozna, że wyraźna różnica wskaźników opiera się tutaj na małej liczbie zdarzeń.
Sprawdź przed porównaniem, czy w obu okresach rejestrowano przesyłki oraz reklamacje według tej samej definicji. Jeśli w A uwzględniono tylko wysyłki krajowe, w B także międzynarodowe, różnica może wynikać ze zmiany składu wysyłek. Gdy pozwalają na to dane, pokaż porównanie w tym samym segmencie i podaj wolumeny. Sprawdź też, czy w którymś miesiącu klientom udostępniono nowy formularz albo zmieniła się reguła przyjmowania telefonicznych zgłoszeń. Wzrost lub spadek liczby rejestrowanych spraw może towarzyszyć zmianie procesu zapisu. Bez informacji o tych zmianach wynik dotyczy rejestru w opisanym zakresie.
Jeśli pod ręką masz jedynie liczbę przesyłek nadanych w danym miesiącu i liczbę reklamacji złożonych w tym samym miesiącu, sprawdź, ile reklamacji dotyczy tych przesyłek. Rozliczenia napływu zgłoszeń według daty złożenia są przydatne do opisu obciążenia zespołu. Wskaźnik reklamacji dotyczących kohorty wysyłek powinien natomiast wiązać licznik z dokładnie tymi przesyłkami, które tworzą mianownik. W małej pracy porównanie dwóch kohort może być łatwiejsze do obrony niż zestawienie wielu miesięcy wyciągniętych z dwóch niezależnych raportów.
Sprawdź, które wyniki zależą od pojedynczych spraw
W kategorii zaginięć jest sześć spraw, w tym jedno duże rozliczenie na 2 000 zł. To 20% udokumentowanych kosztów wszystkich reklamacji i ponad połowa kosztów kategorii. Najpierw uzgodnij pozycję z materiałem źródłowym: sprawdź, czy kwota została poprawnie przypisana, ma właściwą jednostkę i występuje tylko raz. Gdy potwierdzisz jej prawidłowość, uwzględnij ją w wyniku głównym. Możesz następnie sprawdzić wrażliwość rozkładu kosztów na ten jeden przypadek.
Po odjęciu 2 000 zł od obu właściwych sum do testu wrażliwości pozostaje 8 000 zł udokumentowanych kosztów, w tym 1 600 zł związane z zaginięciami. Udział zaginięć wynosi wtedy 20%, a uszkodzeń 52,5%, ponieważ licznik uszkodzeń zostaje na poziomie 4 200 zł. W podstawowym zestawieniu było to odpowiednio 36% i 42%. Kolejność tych dwóch kategorii pozostaje taka sama, zmienia się natomiast skala przewagi uszkodzeń. Podpisz taki wynik jako analizę wrażliwości i wskaż, jaką kwotę odjęto. Liczba zgłoszeń i wskaźniki na 1 000 przesyłek w wynikach głównych korzystają nadal ze wszystkich obserwacji.
Możesz wykonać drugą kontrolę bez usuwania prawidłowych kosztów. Po ograniczeniu kwot do spraw w pełni rozliczonych najwyższa suma nadal dotyczy uszkodzeń (3 700 zł), następna zaginięć (3 000 zł), a kolejna opóźnień (1 100 zł). Ten wynik pokazuje stabilność kolejności trzech kategorii dla dwóch zastosowanych definicji dostępnych kosztów. Kwoty jeszcze nieudokumentowane mogą zmienić końcową hierarchię. W szczególności różnica udokumentowanych kosztów między uszkodzeniami a zaginięciami wynosi 600 zł, a w kategorii zaginięć pozostają dwie sprawy bez pełnego rozliczenia. Nie ma podstaw, by imputować im określone kwoty. Podaj datę odczytu i rozmiar braków.
Najmniejsze kategorie opisuj za pomocą liczebności i kontekstu zmiany. Gdy w dwóch okresach były po trzy sprawy, jedna dodatkowa rejestracja przy tym samym wolumenie A zmieniłaby wskaźnik o 0,50 na 1 000, a w B o 0,25 na 1 000. Taka informacja pomaga odczytać rozdzielczość porównania bez przypisywania niewielkiej liczbie spraw stałej cechy przyszłych wysyłek. Jeżeli posługujesz się słowem „istotny” w sensie statystycznym, zaplanuj test lub przedział ufności dopasowany do jednostki analizy i zależności obserwacji. W prostym opisie badanej ewidencji wystarczą liczebności, różnice i jasno podany zakres. Przełożenie wyniku na przyszłe wysyłki wymaga odrębnego uzasadnienia.
Jeżeli łatwo rozpoznać pojedynczą firmę, trasę lub przesyłkę po małej liczebności i dużej kwocie, warto omówić z opiekunem materiału, które agregaty mogą znaleźć się w pracy. Ukrycie jednej komórki czasem nie wystarczy, ponieważ różnica pomiędzy ogólną sumą a pozostałymi kategoriami pozwala ją obliczyć. Uzgodnione łączenie kategorii lub ograniczenie szczegółowości może wtedy chronić przekazany materiał. W opisie metody zaznacz, co zostało zagregowane i jak ta decyzja wpływa na możliwość interpretacji.
Napisz metodę, wyniki i dyskusję tak, żeby każda część odpowiadała na swoje pytanie
Rozdział metodologiczny wyjaśnia, jak powstały liczby. Wyniki podają wartości, ich kolejność i niekompletność. W dyskusji łączysz obserwacje z literaturą, opisujesz ograniczenia i uzasadniasz kierunek dalszego sprawdzenia. W pracy zgłoszenia, przesyłki i złote czasem pojawiają się w sąsiednich zdaniach. Dopisz przy każdej liczbie, czego udział lub iloraz opisuje. Poniższe akapity dotyczą nadal fikcyjnego zbioru.
Przykładowy akapit do metodologii
Jednostką analizy była sprawa reklamacyjna powiązana z jedną nadaną przesyłką w wybranej usłudze dystrybucyjnej. Porównano dwie kohorty przesyłek przypisane do okresów A oraz B według dnia nadania. Dla każdej przesyłki uwzględniono pierwsze zgłoszenia spraw od dnia nadania do 29. dnia po nadaniu włącznie, niezależnie od statusu na dzień odczytu. Każdą sprawę przypisano do jednej kategorii głównej według ustalonego słownika i kodu problemu głównego. Koszty bezpośrednie określono jako sumę kwalifikujących się zaksięgowanych pozycji przypisanych do sprawy na wspólny dzień odczytu. Osobno odnotowano pozycje częściowe, potwierdzone zera oraz sprawy bez udokumentowanej kwoty. Wskaźnik okresowy obliczono jako liczbę spraw powiązanych z kohortą podzieloną przez liczbę przesyłek z tej kohorty i pomnożoną przez 1 000.
W pracy dopisz rzeczywiste daty lub dopuszczone oznaczenia zakresu, źródło i moment eksportu, liczbę niedopasowanych spraw oraz reguły rozpoznawania powtórzeń. Jeżeli obserwacja zgłoszenia kończy się według daty dostawy, a w rejestrze pojawiają się zaginięcia, wyjaśnij obsługę przesyłek bez daty dostawy. Jedno okno liczone od nadania rozwiązuje ten problem w przykładzie. Inną definicję trzeba sprawdzić dla wszystkich kategorii i opisać jej skutki. Określ także, czy każda przesyłka była objęta takim samym zakresem rejestracji w wybranym kanale.
Przykładowe akapity do wyników
Wśród 100 zarejestrowanych spraw najliczniejszą kategorią były opóźnienia (48 spraw, 48%). Największa część udokumentowanych kosztów bezpośrednich przypadała na uszkodzenia (4 200 z 10 000 zł, 42%) i zaginięcia (3 600 z 10 000 zł, 36%). Pełną dokumentację kosztową odnotowano w 90 sprawach, w tym w 12 potwierdzono koszt zerowy. Do sumy udokumentowanej włączono też 1 200 zł z czterech rozliczeń częściowych. W sześciu sprawach brakowało informacji o kwocie.
W okresie A odnotowano 45 spraw dotyczących 2 000 przesyłek, a w okresie B 55 spraw dotyczących 4 000 przesyłek. W przeliczeniu na 1 000 przesyłek wartości wyniosły odpowiednio 22,50 i 13,75. Różnica B względem A wyniosła -8,75 sprawy na 1 000 przesyłek przy wzroście liczby spraw o 10. W obu okresach odnotowano po trzy sprawy związane z zaginięciem, co odpowiadało 1,50 oraz 0,75 sprawy na 1 000 przesyłek. Wskaźniki obejmują zgłoszenia zarejestrowane w jednakowym oknie po dacie nadania.
Przy opisie wykresu zacznij od porównania, na które pozwala. Dla pierwszego akapitu wystarczy tytuł „Liczba spraw według kategorii” oraz drugi tytuł „Udokumentowane koszty bezpośrednie według kategorii”. W podpisie wskaźnika dodaj informację o przypisaniu według daty nadania i długości okna obserwacji. Podaj podstawową informację z wykresu w tekście, żeby wniosek dało się zrozumieć bez odczytywania pojedynczych słupków.
Przykładowy akapit do dyskusji
W badanej ewidencji kategorie uszeregowane według liczby spraw zajęły inne miejsca niż po uszeregowaniu według udokumentowanych kosztów bezpośrednich. Opóźnienia miały największy udział w rejestrze. Wyższe kwoty w zaginięciach niż w opóźnieniach przy mniejszej liczbie spraw wskazują, że wybór kategorii do dalszej analizy zależy od przyjętego miernika. Udział zaginięć w udokumentowanej sumie był wrażliwy na jedną pozycję na 2 000 zł oraz na stan rozliczeń w dniu odczytu. Niższa liczba spraw na 1 000 przesyłek w okresie B dotyczy zgłoszeń w przyjętej kohorcie i oknie obserwacji. Dalsze sprawdzenie mogłoby objąć porównanie podobnych segmentów wysyłek, spójność rejestracji zgłoszeń i uzupełnienie brakujących pozycji kosztowych.
Jeśli chcesz wskazać kierunek poprawy procesu, powiąż go z wynikiem i potrzebnym materiałem. Duża liczba zgłoszeń dotyczących opóźnień może uzasadniać sprawdzenie rozkładu opóźnień według momentu przyjęcia zlecenia i planowanej daty dostawy. Wysoka suma udokumentowana dla uszkodzeń może uzasadniać sprawdzenie, czy koncentracja kwot dotyczy wybranej klasy towaru lub sposobu pakowania. W obu wypadkach opisujesz kolejny etap badania. Ocena skuteczności zmiany procesu wymaga projektu pozwalającego porównać warunki przed zmianą i po niej oraz uwzględnić inne zmiany w tym czasie. Ustalenie odpowiedzialności wymaga materiału odnoszącego się do konkretnego zdarzenia i odrębnej oceny.
Sprawdź, czy porównanie da się odtworzyć
Przed oddaniem rozdziału wybierz po jednej wartości z każdego zestawienia. Odtwórz 48% opóźnień od unikalnej liczby spraw. Odtwórz 42% kosztów uszkodzeń od pozycji zaksięgowanych na dzień odczytu. Odtwórz 13,75 w okresie B od spraw powiązanych z kohortą oraz pełnej liczby wysyłek w tej kohorcie. Jeżeli nie da się przejść od wyniku do tych pól, dopisz brakującą definicję do metodologii albo popraw formułę w kopii roboczej.
- Czy wiadomo, kiedy kolejne aktualizacje dotyczą tej samej sprawy i jak potraktowano reklamację wielowątkową?
- Czy suma głównych kategorii odpowiada liczbie unikalnych spraw, a suma zakwalifikowanych pozycji kosztowych odpowiada prezentowanej kwocie?
- Czy opis rozliczenia rozróżnia kompletność, potwierdzone zero, kwotę częściową i brak?
- Czy oba okresy liczą wysyłki i powiązane zgłoszenia według tych samych zasad i z jednakowym czasem na zgłoszenie?
- Czy wykresy nazywają mianownik, jednostkę i moment odczytu tam, gdzie wynik od nich zależy?
- Czy przy małych liczebnościach widać liczbę zdarzeń, a przy jednej dużej pozycji widać, jak zmienia analizę?
- Czy dyskusja opisuje granice danych oraz przesłanki dalszego sprawdzenia, gdy w rejestrze widać jedynie kategorię lub różnicę w czasie?
Na rozmowę z promotorem przygotuj krótki opis źródeł i decyzji, trzy główne zestawienia oraz listę brakujących pól. Przydatne pytanie brzmi: „Czy prezentować koszty dla wszystkich udokumentowanych pozycji jako wynik główny i dodać osobny wariant dla pełnych rozliczeń?”. Dobrze przygotowane zestawienie pozwala od razu ocenić, jak wybór odpowiada na pytanie badawcze. Jeśli masz w pracy już tylko dostępne koszty i strukturę spraw, możesz je opisać bez wskaźnika przesyłek oraz wskazać, czego wymagałoby jego uzupełnienie.
Pytania o analizę reklamacji i przygotowanie materiałów
Czym różni się zakres pracy od ograniczeń badania?
Zakres określa świadomie wybrany problem, materiał, grupę i okres. Ograniczenia wyjaśniają, jak cechy projektu lub napotkane trudności zawężają interpretację. Nie każdy brakujący temat jest wadą; ważne jest, czy wnioski pozostają zgodne z przyjętym zakresem.
Jak połączyć ograniczenie badania z jego wpływem na wnioski?
Nazwij konkretną cechę procedury, wskaż wynik lub twierdzenie, którego dotyczy, i wyjaśnij konsekwencję. Następnie opisz rzeczywiście podjęte działania oraz to, czego mimo nich nie można stwierdzić. Nie zastępuj tego listą ogólnych haseł o małej próbie i braku czasu.
Czy można poprawić już przygotowany rozdział badawczy?
Tak. Mogę sprawdzić spójność tabel, wykresów, obliczeń, komentarzy i wniosków oraz dostosować układ do uwag promotora. Do kontroli poprawności wyników potrzebne będą również dane źródłowe i narzędzie badawcze.
Czym opracowanie rozdziału badawczego różni się od analizy statystycznej?
Rozdział badawczy łączy opis rzeczywistego badania, prezentację wyników, interpretację i odpowiedzi na pytania pracy. Analiza statystyczna dotyczy doboru metod oraz obliczeń na danych ilościowych. Można zamówić oba zakresy łącznie, ale nowe testy i weryfikację obliczeń ustalam osobno po obejrzeniu materiału.
Czy muszę mieć już zebrane dane do opracowania części badawczej?
Do opisania wyników potrzebny jest rzeczywisty materiał badawczy. Przed zebraniem danych mogę pomóc zaplanować metodę, narzędzie i układ przyszłej analizy. Nie tworzę wyników ani opisu uczestników, którzy nie brali udziału w badaniu.
Jakie informacje przesłać, żeby otrzymać wycenę?
Podaj temat, kierunek, rodzaj pracy, etap przygotowania i potrzebny termin. Opisz, co ma zostać przygotowane, sprawdzone lub poprawione. Dołącz aktualny dokument, wytyczne uczelni oraz uwagi promotora.
Przy badaniach przydatne będą założenia, ankieta lub scenariusz wywiadu i zebrane dane. Przy redakcji pod kątem podobieństwa dołącz raport JSA, jeśli go masz. Nie musisz mieć wszystkich materiałów, żeby zapytać o zakres pomocy.
Źródła
- Bogacz, P., Migza, M. (2015). Budowa wielokryterialnego systemu ewidencji i analizy reklamacji dla grupy przedsiębiorstw produkcyjno-dystrybucyjnych. Logistyka, 3/2015, 5590-5594.
- Miller, P., Kaniowski, G. (2007). Wykorzystanie analizy Pareto-Lorenza w badaniu przyczyn reklamacji i działaniach zmierzających do doskonalenia jakości w przedsiębiorstwie. Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów, 79, 72-90.
- Rudzewicz, A. (2015). Efekty zarządzania logistyczno-marketingowego w przedsiębiorstwie. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 850, Problemy Zarządzania, Finansów i Marketingu, 37, 45-54.
Chcesz uporządkować wyniki analizy reklamacji do pracy z logistyki?
Przygotuj temat, pytanie badawcze, opis rejestrów i zestawienia dopuszczone do udostępnienia. Wskaż, czy potrzebujesz wsparcia przy obliczeniach, doborze wykresów czy opisaniu wyników oraz ograniczeń.
Skontaktuj się ze StudentSupport


